22-06-09

20+21/06/2009 : 80 k.m. Voettocht Bedevaart Valkenswaard-Handel v.v.

Al weken , zoniet maanden gonst het al in  en om Valkenswaard  vooral , van de opmerkingen  en vragen naar elkaar , als ga jij ook weer naar Handel ?  Het is een  te voet bedevaart van c.a. 40 k.m. per dag naar maria bedevaartoord Handel , gelegen halfweg Boekel en Gemert ten noord -oosten een eindweegs van Eindhoven .  Een traditie van zowat 350 jaar oud . Het idee werd geboren in een tijd dat Valkenswaard en de Kempen weer eens getroffen werden door de pest .  Met de bede en vraag aan maria werd beloofd dat als ze gespaart zouden blijven van deze pandemie of epidemie , men elk jaar een bedevaart zou houden , en dat werd na overleg Handel dus een klein dorp ; nu nog  overigens.

Als men 'smorgens voor zessen , [de stipte vertrektijd] , op de Markt als vertrekpunt samenkomt doet een kwartier tevoren nog nauwelijks vermoeden , wat er staat te gebeuren . En ziet....Plotseling verschijnen er tientallen huifkarren uit diverse richtingen en komen wandelaars uit allerlei straatjes en stegen , aangelopen .  Precies klokke zes in de morgen gaat het carillion een marialiedje spelen , en gaan de zware kerkklokken luiden , begint het looporkest van c.a. 80 leden , en wordt meteen gestart . Langzaam voegen de lopers zich in een rij , ook laatkomers , die een weghelft inneemt . De klokken blijven luiden tot de laatste bedevaartganger over de stadsgrens is ...Een meute van zeker 2 . 000 lopers zet zich in beweging . Richting Eindhoven . De dorpen die we naast Eindhoven dan , passeren zijn ; Waalre , Nuenen , Gerwen , Lieshout , Beek en Donk , Gemert , naar Handel . Drie stops van c.a. een half uur , en een van bijna een uur de z.g. hoofdstop zijn ingelast . Het tempo is gemiddeld vijf en half a zes en zeshalf somstijds , en een strak tijdschema wordt aangehouden . Politie en verkeersgeleiders loodsen ons over verbindingswegen , landwegen en fietspaden van zowat drie meter breedte . Het landschap afwisselend , bos ,hei , maar vooral boerencultuur landschappen . We lopen in een aaneengesloten colonne van zowat vier a vijf naast elkaar al wat de ruimte toelaat . Sommigen en groepjes bidden nu en dan en zingen in marstempo allerlei maria liederen ,  en het looporkest een samenraapsel van harmonieén en muziek en andere orkestliefhebbers , met trommelaars en overslagdieptrom . Het is een folkloristische stoet zo lijkt het en er wordt onderweg ook vanalles besproken , in marstempo dat wel . Ook de jeugd is rijkelijk tegenwoordig . Het lijkt een wandeltocht , maar de broederschap van Valkenswaard wil hier niet van horen . Maar toch tegen hun wens verwordt het tot zoiets als .  In doorkomstplaatsen luiden de kerkklokken en staan groepjes mensen en dorpelingen en aanwonenden ons  te begroeten . Vele lopers hebben er in hun jaren een vaste stek .  In deze plaatsen voegen zich meelopers bij de colonne . Een lange sliert van lopers slingert zich door het oost-brabantse landschap , nu en dan luid zingend . Het orkest blaast nu en dan zijn deun van e.o.a. lied .  Achter de colonne de huifkarren met prachtig in koperbeslag versierde paarden , rij en trekpaarden . Rammelende belletjes en de fotoliefhebber langs de route kan zich naar hartelust uitleven . Hamen en bespanningen  van meest koper en leder .. Op de rustplaatsen is ruimschoots voor de beesten ook haver andere voeding en water voorzien . En de pelgrimmers bevolken de kroegen en zalen en liggen buiten op de stoep of in het gras . Prachtig zijn de wegbermen onderweg met zoveel verschillende wilde bloemengroei en grassen , en de weide en akkers en tuinbouwlandschappen . De hele tocht heeft een gezellig samenzijn en al bij elkaar blijvend , -de stilzwijgende afspraak is bij elkaar en achter de hoofdvlag aan kop der stoet blijven .- { Er worden vlaggen en vaandels soms in groepen meegevoerd want men steekt hun cluppie niet onder stoelen of banken } . Wordt zonder morren nageleefd , en zo groeit er al gauw een hechte vriendschap en saamhorigheids gevoel . De sfeer onderling en met toeschouwers is dan ook geweldig en indrukwekkend . Zeer vele lopen met eigen intentie mee of uit dankbaarheid ván , of met een smeekbee , over genezing of dergelijke . In Handel komt de stoet onder zeer grote belangstelling binnen . Vergeet niet dat door al die jaren enorm fijne vriendschapsbanden gegroeit zijn met beide plaatsen . Vrienden voor het leven , en zelfs huwelijken . Vroeger bleven de bedevaartgangers op allerlei plekken over in H. , echter nu reizen velen op en neer van / naar al carpoolend .  Sommigen kunnen en of willen enkel zat. of zondag lopen , maar de meesten toch 'szondags terug over bijna dezelfde route . In H. aangekomen worden de lopers een groot processiepark ingeloodsd en na toespraken , muziek en zang en zegening gaat ieder zijns weegs . Het dorp vaart er wel bij  , en de horeca en middenstand evenzo .  Ik tref onderweg enorm veel  "échte wandeltocht-lopers " . Er zijn overnachtingen in en om het dorp , en het  "stappen" wordt zeker ook gedaan  . Ook onderweg op de rusten vloeit er het bier of ander alcohol , maar ieder houdt er zich aan zich niet te bezatten  . De zondagmorgen begint met een solemnele  H . mis . Waarna met zang en muziek driemaal rond de kerk gelopen wordt ter begroeting en afscheid , en de straat omzoomd met volk gaat het met zang en muziek in tempo het dorp uit . Het volk begroet ons met weemoed en soms met tranen...... De doortochtplaatsen volgen klokvast in omgekeerde richting , en zo ook de rustplaatsen en de bevolking loopt uit om hun bewondering en meeleven te betonen . Ze vinden het maar moedig van ons . Voor de wandelaar-pelgrim is het ook erg gezellig onderweg .  Opnieuw luiden de klokken van de kerken als we met de doortocht bezig zijn en het orkest is aangegroeid en speelt in looptempo de maria en bedevaartliederen .  Het is iets feestelijks en lange rijen pelgrimsgangers maken de dorpen voor even superdruk . Nu zien we het landschap ook in omgekeerde richting en de bossen ook .  Na Eindhoven oost en zuid doorkruist te hebben volgt om verkeerstechnische redenen een andere route de stad uit op weg naar Aalst-Waalre . Het is zonder meer een veel mooiere natuurroute zo vind ik en zeggen vele meelopers . Het verkeer veel minder last van oponthoud , en wij van de uitlaatgassen . Zo'n oponthoud bedraagt al gauw 20 min. tot 25 .   We komen  in Waalre na wat straatwerk aan het Waalrese theater en ontspannings en sportcentrum  voor de laatste stop . Hier lijken de lopers ook wel paarden die de stal en het hooi ruiken , want nu is het nog maar 5 a 6 k.m. tot de markt en kerk van Valkenswaard . Het enthousiasme groeit met de minuut . Het gevoel van "Yes"!!  We halen het weer !  Om kwart voor acht 'savonds zet de stoet zich weer in beweging . Toeschouwers en bewoners  van Waalre , zwaaien ons uit het orkest doet er ook qua geluid een schepje bovenop , en steeds meer en luider wordt gezongen . Die moeilijker lopen worden gebroederlijk ondersteund of meegezeult . Een heel aandoenlijk en emotioneel gezicht en gevoelen maakt zich meester van velen , ook langs de kant . De muziek dreunt door de Waalrese straten en opnieuw doen de kerkklokken ons uitgeleide  . Wát een sfeer !!   Ik zie hevig geémotioneerde wandelaars en publiek  . En bekenden , vrienden familieleden gaan even uit de rijen en vallen elkaar in de armen en omhelzen kussen en knuffelen elkaar .  Ook ik wordt zeer geroerd bij deze aanblik .  Vanaf hier worden de toeschouwersrijen dichter en dichter en de emoties groeien mee .  Steeds luider lijkt er gezongen en gespeeld te worden en de stap gaat lijkt het sneller . We gaan over de verbindingsweg Eindhoven recht op Valkenswaard aan .   Een prachtige bosweg .  Eindelijk komt de toren aan de markt achter de bomen uitpiepen en het enthousiasme groeit in de gelederen met de minuut .  De verkeerslichten randje stad passerend  staat een mensenzee ons tot aan de kerk en de markt en ingang kerkplein  op te wachten ter verwelkoming .  De emoties bereiken bij velen langs de route en in de gelederen het toppunt .  Vanaf de eerste loper Valkenswaard bereikt tot we in de letterlijk volgepakte kerk ,  [we kunnen er helaas lang niet allemaal in] , luiden de kerkklokken weer . In de kerk  eindigt het met een weergaloze apotheose vooral als de muziek binnenkomt gaan de handen ritmisch op elkaar en zijn er toejuichingen , en dreunt de kerk onder gezang en muziek . Ik zie velen om me heen in huilen uitbarsten ,  of met betraande ogen staan  en zitten .  En elkaar troostend of ondersteunende .  De pelgrims klimmen om te staan op de banken  . Vendeliers van gilden komen vendelend door het middenpad naar voren . Het altaar met priesterkoor raakt vol met vaandel en vlaggendragers , en het aldoor spelend orkest . Het volk  , de pelgrims , gaan op de banken staan enkelingen vallen flauw .  Er volgt een toespraak en begroeting en welkom terug thuis van de geestelijkheid  , een paar wees-gegroeten ,. Een bedankt met klaterend applaus aan alle helpers en medewerkers onderweg , eerste hulpmensen , politie , begeleiders , en andere diensten . Mede door de voorzitter van het broederschap Handelse Processie . Na gezamelijk gebed dreunt nog een keer de muziek en gaan de kelen wijd open . Dan stroomt de kerk leeg en worden we door buiten wachtenden begroet . En wordt nu al alom gezegd en geroepen naar elkaar : " Tot volgend jaar " !  De horeca raakt even overbevolkt rondom en op de markt , maar weer anderen spoeden zich naar huis , want ; het is in Nederland ook Vaderdag vandaag . En langzaam herneemt het Valkenswaardse leven weer zijn normale gang . Ik maakte hier met deze processie-wandeltocht al in mijn kinderjaren kennis . Stond tijdens de doortocht in Eindhoven met ooms ,tantes , neven , nichten , oma .opa , langs de weg . het was altijd een feest en er werd door buurtbewoners al lang naar vooruitgekeken . Toen al nam ik me voor als ik later groot ben loop ik ook mee . Het kwam er pas van in 1993 , en staat sinds op mijn kalender gegrift . Voor dat weekend laat ik graag vanwege die toch byzondere sfeer , mijn wandeltocht [en] inruilen voor deze werkelijk , unieke gebeurtenis  , vallen .  Het heeft zo'n geweldige byzondere sfeer en vriendschap , gemoedelijkheid en broeder gevoel . Het samen onderweg zijn , al of niet en met welke intentie zoals de meesten , dat het me niet meer los laat sinds . Het wordt wel eens gezegt dat het bekendste pelgrimslied van deze bedevaart : " Kinderen van Maria " Het volkslied van deze stad is geworden...... Ik twijfel er niet aan.....

14:22 Gepost door Peter Heesakkers in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) | Email dit | Tags: neen |  Facebook |

Commentaren

handelsed processie Hallo,

Je hebt weer een mooi stukse geschreven.
Stuur het maar eens door naar Het Broederschap van de HP. Kunnen ze nog iets van leren, want op de site van Het Broederchap der HP gebeurd zo goed als niets. Gr, Marjo Groenen VWC Voetje voor Voetje

Gepost door: marjo groenen | 22-06-09

Post een commentaar