flal : BeneluxWandelen.eu

01-04-10

Bos-en Veen tocht met de FLAL vanuit Gorredijk op zaterdag 27 maart 2010

Bos-en Veen tocht met de FLAL vanuit Gorredijk

Op zaterdag 27 maart 2010 organiseerde de FLAL de Bos- en Veentocht.De start was vanuit De Skâns te Gorredijk.We verlieten om 8 uur de start en over het Kerkepad liepen we langs een oude Begraafplaats.We kwamen uit bij de Compagnonsvaart.
De Opsterlandse Compagnonsvaart is een kanaal tussen de Nieuwe Vaart bij Gorredijk en de Drentse Hoofdvaart bij Smilde en maakt deel uit van de Turfroute. De lengte van het kanaal is 34 kilometer en loopt langs de dorpen Appelscha, Oosterwolde, Donkerbroek, Wijnjeterpverlaat, Hemrikerverlaat, Lippenhuizen, Gorredijk en Terwispel.
De Turfroute is een recreatieve vaarroute door zuidoost Friesland, het westelijk deel van Drenthe en de kop van Overijssel. De vaarroute slingert als een zilveren lint door mooie natuurgebieden en langs authentieke dorpen. Uniek is dat deze vaarroute vier Nationale Parken verbindt: het Drents-Friese Wold, het Dwingelderveld, de Weerribben en de Alde Feanen. Stichting De Nije Kompanjons redde in 1974 de Turfroute door te voorkomen dat de Opsterlandse Compagnonsvaart werd gedempt. Sinds die tijd zetten vrijwilligers zich in voor de instandhouding, de verbetering en de promotie van de Turfroute.

We volgden de Compagnonsvaart zuidoostwaarts Gorredijk uit. De verharde weg ging over in een fietspad.Bij de provincialeweg N392 uitgekomen volgden we deze even.Over een nieuw aangelegde weg liepen we weer terug naar Gorredijk.Daarbij kwamen we langs vier grote en hooggeplaatste zonnecollectoren. Dit was uiteraard nog niet het einde van de wandeling.

We doorkruisten Gorredijk door een ander deel en na de Stationsweg werd Gorredijk weer verlaten.Na de straat Butewei kwamen we uit op de Sweachsterwei.Een paar maal volgden we nu bospassages parallel aan de SweachsterweiWe staken het Koningsdiep of Ouddiep over.Nu werd al onze aandacht getrokken door talrijke ooievaars die we voornamelijk op of nabij hun nesten hoog in de bomen zagen. Hier werden dan ook talrijke foto’s van gemaakt.Nu werd Beetsterzwaag bereikt.Door een park werd Huize Lindensteyn bereikt.
Beetsterzwaag kenmerkt zich vooral door zijn fraaie bossen. Een van de bekendste gebouwen dat Beetsterzwaag rijk is, is Lyndensteyn. Dit uit 1821 stammende zomerverblijf van de familie Van Lynden is later door de familie ondergebracht in de Corneliastichting. Deze stichting, genoemd naar de jong overleden Cornelia van Lynden, moest een gratis ziekenhuis voor Friese kinderen in stand houden. Nu dient het oude herenhuis als revalidatiecentrum.
Na 10 km gelopen te hebben, waren we niet ver meer af van de eerste grote rust.Voor de 40 en 60 km was dat veel te vroeg.Dat “probleem” werd opgelost door nog een lus van 5 km in te bouwen.Deze lus van 5 km was wel met zorg uitgezet, want deze voerde fraaidoor de bossen van de Cornelia Stichting.Toen we dan na ruim 15 km wandelen bij de grote rust in Het Trefpunt kwamen, was het dan ook niet verwondelijk, dat hier al veel 25 km lopers waren gearriveerd.Normaal zitten we in de achterhoede van de 40 km, of in dit geval de 60 km, en dan ben je zo aan de beurt bij het koffie bestellen.Maar nu moesten we in de rij staan.We zagen hier binnen niemand om ons startnummer door te geven, waarop we besloten verder te lopen.

Na de rust vertoonde de route de eerste km's een rommelig verloop.We liepen hier door de Wallebossen.Het begon met een splitsing waarbij het 25 km parkoers afsloeg.Maar later kruisten we hun parkoers een keer en kwamen meerdere keren weer op hun route uit, waardoor we het idee kregen dat we op het verkeerde parkoers liepen.Dit was voornamelijk in bosgebied Lauswolt waarbij we ook langs een golfbaan kwamen.Nabij het witte meer (Wite Mar) werd definitief afscheid genomen van de 25 km lopers.Op het Witte Meer troffen we trouwens wat ijs aan.

Na een kruising met de Poostweg dwaalden we verder door bosgebied Olterterp-Lauswolt.Op 24,5 km werd de tweede en laatste binnenrust bereikt in Olterterp in het Witte Huis.In de routebeschrijving stond expliciet vermeld, dat hier geen eigen eten en drinken genuttigd mocht worden.Voor ons wandelaars was dat natuurlijk jammer, maar de organisatoren waren in ieder blij dat het Witte Huis zijn deuren voor wandelaars wilde openstellen. Zeker als er de volgende 35 km geen binnenrust meer in het parkoers was.
In de eerste week van 2007 komt Beetsterzwaag opeens prominent in het nieuws doordat er formatie-besprekingen voor het nieuwe kabinet plaatsvinden tussen CDA, PvdA en de ChristenUnie. Jan Peter Balkenende, Wouter Bos en André Rouvoet overleggen er achter gesloten deuren op landgoed Lauswolt onder leiding van informateur Wijffels.
Verder dwaalden we door de bosgebieden Olterterp en Heidehuizen.We kwamen uit bij het Koningsdiep dat we vervolgens een eind volgden.Later staken we het riviertje over.Daarna volgden we De Mersken, een verharde weg en waarna tevens een natuurgebied is genoemd (of zou de weg naar het natuurgebied zijn genoemd).We kruisten een drukke 2-baanse autoweg, de N381.Daarna maakten een lus door het natuurgebied Merksen, waarna we even later dezelfde weg terug liepen.We volgden de Mounleane en liepen vervolgens fraai door natuurgebied Koningsdiep.Opnieuw werd de drukke N381 gekruist en even later parallel gevolgd.Over de Nije Heawei en Poasen werd bosgebied Heidehuizen bereikt.Er was een wagenrust op, volgens opgave, 42,5 km.

Deze wagenrust stond niet op de routebeschrijving vermeld.De volgende wagenrust was op 54,5 km, hetgeen betekent een verschil van 12 km.Met ons wandeltempo zouden we daar toch zeker twee uur over doen.Bovendien waren daarin trajecten, waarbij het parkoers zo zwaar was, dat hooguit een gemiddelde van 5 km per uur werd bereikt.We veronderstelden dan ook dat deze wagenrust niet op 42,5 km lag, maar toch zeker op 45 km.

We kwamen weer bij het riviertje Koningsdiep uit en volgden dit een eind.Later staken we het over en liepen verder zuidwaarts over de Zandlaan.Op 54,5 km was langs de Butewei de laatste verzorgingspost.Het was nu half zes en nog 4,5 km te gaan.Dat betekende voor ons dat we de uurbus van 18:21 uur naar Heerenveen nog konden halen.Daarop werd besloten tot een lange sprint.Voor Lippenhuizen kregen we nog uitzicht op de watertoren.
De watertoren in Lippenhuizen werd gebouwd in 1932 door de I.W.G.L. (Intercommunale Waterleiding Gebied Leeuwarden) en de Bredasche Beton Mij. De watertoren heeft een hoogte van 44,25 meter en heeft twee waterreservoirs van elk 300 m3. De inhoud is dezelfde als de inhoud van de watertoren van Harlingen. De toren heeft een tentdak van koper (door corrosie lichtgroen uitgeslagen) met acht zijden, gelijk aan de watertoren van Harlingen en de watertoren van Bolsward.
Via Lippenhuizen met kerk liepen we weer terug naar Gorredijk.Door een park werd de finish bereikt.De afgelegde afstand bedroeg 59 km.

Wij hadden besloten om al de voorgaande vrijdag naar Gorredijk af te reizen.We overnachtten daarbij op hetzelfde adres als ruim twee jaar te voren bij de KNBLO-NL lustrum tocht vanuit Beetsterzwaag. We hadden toen niet in Beetsterzwaag overnacht omdat daar geen goedkope overnachtingadressen waren.De gastheer en gastvrouw van ons overnachtingadres zijn trouwe FLAL-lers, maar nu liepen ze niet mee.Een kleinzoon van acht jaar was op dezelfde datum jarig.Maar ze gingen nog wel even naar de start om een routebeschrijving op te halen.Ze wilden dan de tocht nog nalopen.

Ze zijn trouwens wel vaak te zien op de website www.bpol.nl.De webmaster van deze website, die ook wel de hoffotograaf van de FLAL wordt genoemd, was ook al aanwezig. Hoewel hij het 25 km parkoers liep, moest hij wel voor acht uur arriveren als je 60 km lopers op de gevoelige plaat wil vastleggen.Hij werd trouwens vergezeld van zijn liefhebbende vrouw.

Nog voor de start kwam een wandelaar naar mij toegelopen en maakte complimenten voor het verslag van de FLAL-tocht vanuit Diever. Hij vond het onvoorstelbaar dat ik dit verslag zo gedetailleerd had beschreven met de namen van de bosgebieden waar we door heen waren gelopen.

Een andere wandelaar informeerde, wat de reacties waren van de WS78 tocht vanuit Maarn, die een week tevoren werd georganiseerd en waarvan ondergetekende de uitzetter was.Omdat ik, samen met mijn vrouw Coos, andere jaren steeds bosparkoersen had uitgezet, viel voor een aantal wandelaars deze tocht tegen.Hijzelf complimenteerde mij met deze WS78 tocht.

Ik vroeg nog aan een wandelaar of hij naar mij de GPS-route wilde opsturen.Ik vertelde dat mijn GPS apparaat onderweg spontaan was aangegaan en daardoor was de batterij al een eind leeg.Hij bood mij spontaan zijn reserve batterijen aan, waarvoor alsnog hartelijk dank.Helaas waren deze batterijen niet sterk genoeg voor mijn GPS.10 km voor het einde van deze tocht bedacht ik dat ik de GPS route aan nog iemand anders kon vragen.De wandelaar had ik 's-ochtends vlak voor de start nog gefotografeerd.Hij heeft de route vrij snel naar mij toegemaild, alsnog hartelijk dank hiervoor.

Bij de start had ik nog de secretaris van de FLAL gemist.Later kwam ik er achter wat daar de reden van was.Tijdens de wandeltocht had ik op een gegeven moment aan het einde van een zandpad twee fietsers met reflektievesten voorbij zien fietsen.Zij keken wel mijn richting op.Omdat ik in de verte niet scherp kan zien, wachtte ik met zwaaien totdat zij zouden zwaaien.Toen ze niet zwaaiden veronderstelde ik dat het geen FLAL-lers waren.Maar later zag ik op www.bpol.nl een paar foto's van twee mensen met reflektievesten op een fiets en één van hen bleek de secretaris te zijn.

Bijna traditiegetrouw worden op de laatste FLAL-tocht van het seizoen op de muren van de finishlocatie lijsten opgehangen, waarop de namen van FLAL-leden staan met daarachter hun woonplaats en de afgelegde FLAL kilometers. Bij de start zag ik deze lijsten niet hangen en bij de finish ook niet. Maar toen lette ik er niet op omdat ik nog een uurbus kon halen. Maar de kans was ook groot dat de lijsten al weggehaald waren, want er werd al omgeruimd. Want er hoefde per slot van rekening alleen nog maar een paar 60 km lopers binnen te komen.

Hoewel het deze dag overwegend droog was gebleven, werden we tijdens de tocht zeker driemaal onaangenaam verrast met een lichte regenbui.Daarnaast was het meerdere perioden vochtig tot lichte motregen. Tussen 11 uur en half twee maakte ik zelfs helemaal geen foto's.Er zaten in het parkoers flinke onverharde trajecten waarbij het nat en modderig was, hetgeen de wandelsnelheid niet ten goede kwam.Maar het waren wel mooie trajecten. Er waren 579 deelnemers.42 wandelaars liepen de 60 km.Bij de start werd nog de 100.000e deelnemer gehuldigd. De man kreeg een bos bloemen.We willen de organisatie hartelijk danken voor deze tocht.
Henri Floor

09:55 Gepost door Henri Floor in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | Email dit | Tags: henri, flal, gorredijk, friesland | Facebook |

25-03-10

Gratis taalcursus Dreints (Drentsch) bij de FLAL

Dingspielloop wandeltocht vanuit Diever met de FLAL op zaterdag 13 maart 2010

Op zaterdag 13 maart organiseerde de FLAL de Dingspilloop-wandeltocht,Er kon gekozen worden uit de afstanden van 25, 40 en 60 km,Wij kozen het 60 km parkoers.Om 8 uur was de start van de 60 km.We vertrokken met lichte regen.We volgden de eerste kilometer over een zelfde traject als met de vierdaagse.Daarbij kwamen we langs de Nederlands Hervormde Kerk.

Bij een standbeeld vingen we een glimp op van het voormalige stadhuis van Diever.Langs de Hoofdstraat stond een oude Jacquar, sportmodel, langs de kant van de weg.Aan het einde van de Hoofdstraat werd Diever verlaten.Even volgden we nu de Ten Darperweg/N855 in de richting van Wapse.Spoedig verlieten we de weg weer over de Noordes.

In een bocht van de weg doken we de bossen in van Landgoed BerkenheuvelDaarna dwaalden we fraai door het Drents Friese Wold en het Wapserveld.Een paar maal volgden we echte sluippaden, paden waar je goed naar moest kijken dat het een pad was. We kregen uitzicht op de Meeuwenplas.Het landschap was hier schitterend.We konden echter niet blijven staan om van de pracht te blijven genieten.Gelukkig hadden we ons fototoestel bij ons, zodat we dat toch nog konden vastleggen.

Over de Doldersumerweg liepen we naar het riviertje de Vledder AA. Op de brug grensden de plaatsen Doldersum, Wapse en Diever.Omdat we nu in een andere plaats liepen, Doldersum, ging de straatnaam over in de Dieverseweg.Net voorbij de Brink te Doldersum was café restaurant Jachtlust.Hier was op 9 km de eerste binnenrust.Het was wat aan de vroege kant, maar de volgende rust was op 23 km en dat vonden we aan de late kant.Derhalve besloten we hier te rustenWe lieten ons de koffie goed smaken.

We verlieten Doldersum over de Huenderweg Hoewel langs deze verkeersweg een vrijliggend fietspad liep, waarover wij wandelden, hadden we hier een panorama-vergezicht.Aan onze rechterhand lag bosgebied Boschoord van de Maatschappij van Weldadigheid.Bosarbeiders zaagden op de weg een boom in mootjes. Automobilisten die hier reden, keerden bij het zien van de bomen en takken op de weg om.We kwamen nu in het buitengebied van de plaats Vledder.We dwaalden door de Vledderhof overgaand in Werkhorst.In een weiland bij een werkschuur van het Drents Landschap graasden paarden.

We volgden een traject van een wandelpad, waarlangs bordjes stonden dat we in drie km Dreints (Drentsch) konden leren.De bordjes stonden laag bij de grond en het lettertype was aan de kleine kant.Je moest echt voor zo’n bordje stil staan om te kunnen lezen wat er op stond.Ons Dreints is derhalve nu even goed (of slecht) gebleven als het was.

We kwamen uit op het Turfpad.Aan einde van het Turfpad, een zandweg, kwamen we opnieuw op een zandweg uit, een T-splitsing dus. Vreemd was hier het bord met de waarschuwing “Let op, verkeerssituatie gewijzigd”.Opnieuw liepen we over landgoed Boschoord.We kregen hier voor de eerste keer zicht op vennetje dat nog met ijs bedekt was.

We kwamen uit op de Schoollaan.Later op de wandelroute kwamen we opnieuw op de Schoollaan, want daar stond een verzorgingswagen.Later volgden we de Jongkindt Conincklaanen opnieuw kwamen we op landgoed Boschoord.Er stond hier een niet geheel onbekend persoon bij zijn auto.Hij had voor zijn liefhebbende vrouw een privé verzorgingspost ingericht, maar stond nu op het punt om te vertrekken.

Bij punt 65 van de routebschrijving moesten we linksaf op een ongelijke viersprong. We vroegen ons af hoe een gelijke viersprong er eigenlijk uitziet.

We staken de grens met Friesland over.Dit punt werd gemarkeerd met een wit/zwart gekleurd paaltje.Later zouden we meerdere keren deze paaltjes zien, ten teken dat we meerdere keren de grens met Friesland vanuit Drenthe overstaken of omgekeerd.Na een lange schoorsteen van een oud fabriekgebouw werd de Elsloseweg bereikt.Langs deze weg troffen we even later een Hervormde kerk met Klokkestoel aan.

Op 23 km werd in restaurant ’t Anker te Elsloo de tweede binnenrust bereikt.We troffen hier een echtpaar, dat ook nauw betrokken is met de organisatie van de Heuvellandvierdaagse. We kregen van hen zelfs een kopje koffie aangeboden. Maar we hadden ook al 21 maal aan de heuvellandvierdaagse meegedaan.

Na een kwartier vervolgden we ons pad. Want we waren per slot van rekening nog niet halverwege.We volgden de straat De Riete overgaand in Boekelterweg.Verderop volgden we de Rijsberkamperweg en de Boijlerweg.We liepen op korte afstand langs Boijl.We zagen een hoop grote stenen liggen en meenden daarop dat dit een Fries hunebed moest zijn.Bij een Melkveebedrijf lagen hele grote keien naast de inrit.De boerderij heette dan ook De Dikste Kei Verderop kwamen we langs boerderij Immer Moed.

Na de Doldersumsestraat, de Alteveersweg en de Boschoofdweg volgde een vreemde passage. We volgden hier de Oostvierdeparten aan de westkant langs een sloot om ongeveer 3 km later de weg langs de oostkant van de sloot in tegengestelde richting te vervolgen.Deze 3 km had zeker van de totale route afgehaald kunnen worden, omdat de officiële route 63 km lang was.Net als eerder in de route kwamen we over de Werkhorstlaan om tenslotte bij het verlengde van de Schoollaan uit te komen.Hier was een verzorgingspost waar ons wat te drinken werd aangeboden.We hadden hier zicht op het schoolgebouw waarnaar de Schoollaan genoemd was.

We volgden nu ruim 3 km de grens met Friesland aan de Drentse zijde.Er werd nu koers gezet naar Zorgvlied.Even voor Zorgvlied stonden stoplichten bij een uitrit van een boerderij.De stoplichten waren niet ingeschakeld.Bij Zorgvlied konden we nog net het bord van de bebouwde kom zien, maar meer ook niet.Voor de 25 km lopers lag dat anders.Zij hadden hier een grote rust.

Opnieuw liepen we naar Elsloo waar op 42 km de 3e binnenrust was bij restaurant ’t Anker.Over de Hoofdweg overgaand in de Peperstraat verlieten we Elsloo.We liepem hier over het noordelijkste traject van de wandelroute.Nu dwaalde we door boswachterij Appelscha.In de plaats Appelscha was de FLAL dit seizoen al eerder geweest. Met die tocht hadden we tweemaal een rust in Diever.

Het werd nu wat regenachtig en daardoor ook somber door door het gevorderde uur.Opnieuw kwamen we langs Zorgvlied, maar nu aan de ooskant.Over de Broekweg werd Wateren bereikt.Voor camping De Blauwe Lantaarn sloegen we af.Daarop volgden we de Keukelaan overgaand in Landarbeid en opnieuw volgde een traject van de Huenderweg.

We staken opnieuw de Vledder AA over.We volgden nu een verhard fietspad.Bij Wateren, bij punt 5 op de ingetekende route (zie het einde van de fotoreportage) werd om 17:45 uur bereikt.Hier besloten we de wandelroute te verlaten.Als een van de eerste opmerkingen op de routebeschrijving staat vermeld, dat je voor eigen rekening en risico loopt.En omdat we het onverantwoord vinden om in het donker in het bos te lopen, besloten we op dit punt het fietspad naar Diever te volgen.Volgens ons is het ook verboden om na zonsondergang in het bos te lopen.

Bij restaurant Hoeve aan de weg was de laatste binnenrust.Wij besloten echter door te lopen.We wisten niet hoever het nog naar de finish was en we hadden nog stille hoop de bus van 19:01 richting Meppel te kunnen halen.

Vlak voor de VVV van Diever stopte een auto.Het raampje ging openen en een stem zei: Henri Floor? Ja, antwoorde ik.Het bleek een bestuurslid van de FLAL te zijn.Hij zei verder: We waren je kwijt. We waren naar je opzoek. Wil je meerijden?Ik sloeg het aanbod van meerijden af.We waren nu bijna bij de finish en waren ook niet de laatste.Om 19.10 uur werd de finish bereikt.Er moesten nog 7 wandelaars achter ons binnenkomen. De laatste wandelaar kwam om half acht binnen.

Omdat onze eerstvolgende bus om 20:01 uur vertrok besloten we nog een patatje te eten.Al was het alleen maar vanwege zouttekort.Het was over het algemeen, ondanks een aantal taaie stukken, toch best een aardige tocht geworden.We willen de organisatie hartelijk danken voor de organisatie van deze tocht.

Het is ons opgevallen, dat de FLAL een manier heeft gevonden om het aantal bezoekers van hun website te verhogen. Leest u eerst een de volgende tekst, die bijna twee weken onderaan de informatie van deze wandeltocht op hun website stond:“De route die gelopen gaat worden is op dit moment nog in ontwikkeling. De Kaleduinen, waar de route eerst langs voerde, zijn n.l. afgesloten voor publiek in verband met de Q-koorts. Het definitieve parcours zal dus ook anders zijn dan oorspronkelijk de bedoeling was, en waarschijnlijk zal er iets meer verhard pad tussen zitten. We houden u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.”En dan gaat het vooral om het laatste zinnetje.Omdat wij het plan hadden om deze tocht te lopen, keken we elke dag op www.flal.nl naar de laatste ontwikkelingen. Maar die laatste ontwikkelingen werden maar niet vermeld.Zelfs toen wij op zaterdagavond, na afloop van de tocht op www.flal.nl keken, stond daar nog steeds diezelfde tekst.

Er stond geen eindafstand vermeld.Mijn ervaring is, dat de meeste wandelaars naar de tussenafstanden kijken, waar rustposten zijn en wat de totale afstand is.Het lijkt mij een goed idee om dit bovenaan de routebeschrijving te vermelden.En zeker ook de eindafstand indien deze afwijkt van de opgegeven loopafstand.

We willen de organisatie hartelijk danken voor de organisatie van deze tocht.

Op 2 maart 2010 was de jaarvergadering van de FLAL.In het jaarverslag van de FLAL van 2009 stonden een paar opmerkelijke punten genoemd.
de meeste FLAL-tochten hebben een deelname van twee maal zoveel leden als niet leden. Bij de tocht uit Midwoud, op 3 januari 2009 deden meer niet-leden als leden mee.
op 31 december 2009 telde de FLAL 1395 leden.
de gemiddelde leeftijd van de leden bedroeg in 2009 58,1 jaar. Als de stijgende trend zich doorzet, dan bedraagt de gemiddelde leeftijd in 2019 65 jaar.
ruim 40% van de leden neemt per seizoen aan maximaal 3 tochtem deel,
158 leden hebben nog nooit aan een FLAL tocht deelgenomen. Met deze slapende leden is de penningmeester natuurlijk heel blij.
ondergetekende vertegenwoordigt 20% van de leden die in de provincie Utrecht woonachtig zijn

Henri Floor

15:22 Gepost door Henri Floor in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | Email dit | Tags: drenthe, henri, flal, diever | Facebook |

11-03-09

De Baak wandeltocht vanuit Lutjegast met de FLAL op zaterdag 7 maart 2009

Het verslag van de Baak wandeltocht vanuit Lutjegast met de FLAL op zaterdag 7 maart 2009

De Baak wandeltocht vanuit Lutjegast met de FLAL op zaterdag 7 maart 2009
Op zaterdag 7 maart 2009 organiseerde de FLAL een tocht vanuit Lutjegast. Er kon gestart worden voor 25, 40 en 60 km.Wij kozen voor het 60 km parkoers.De start was vanuit Dorpshuis Het Kompas.
Aan ontdekkingsreiziger Abel Tasman, de ontdekker van het Australische eiland Tasmanie en Nieuw Zeeland, Tonga en Fiji, die in 1603 in Lutjegast werd geboren, is aandacht besteed door middel van een kabinet, dat u vindt bij het dorpshuis “Het Kompas”, Kompasstraat te Lutjegast. Voor het dorpshuis is ter herinnering aan Abel Tasman een monument opgericht en in de muur van de N.H. kerk bevindt zich een plaquette.
Klokslag 8 uur mochten we startten. Een kwartier voor de start stond het groepje van 60 km lopers al klaar in de hoop dat eerder gestart mocht worden.We verlieten Lutjegast in zuid-oostelijke richting en volgden het Abel Tasmanpad.We kregen uitzicht op De Baak, maar we liepen er niet vlak langs.Het Abel Tasmanpad voerde deels over graslanden en was best wel vochtig.
In het landschap bij Lutjegast is in 2006 in het kader van de herdenking van 400 jaar handelsbetrekkingen tussen Nederland en Australië een bijzonder kunstwerk geplaatst namelijk "De Baak".
400 jaar geleden zetten Nederlandse zeevaarders voor het eerst de voet op het continent Australië. Van deze generatie waaghalzen werd Abel Tasman wel de beroemdste. Terecht dat ook zijn geboorteplaats en dus ook de gemeente Grootegast delen in de landelijke viering met ondermeer de onthulling van "de Baak".
Hoewel de stenen waaruit de Baak is opgebouwd vele miljoenen jaren oud zijn, is het kunstwerk waaruit het gemaakt is piepjong: in 2006 nog geen 4 jaar. In 2002 organiseerde de Stichting Grenzen en Ontmoetingen een workshop "Art in stone" in Exloo (Drenthe). Kunstenaar Rob Schreefel deed mee in deze workshop en maakte het grootste beeld. 10 grote zwerfkeien ("hunebedstenen") samen bijna 40 ton zwaar, 6,5 meter hoog: een echte "Compositie in majeur", zoals de oorspronkelijke naam luidde. Als "de Baak" werd dit kunstwerk op 23 juni 2006 opnieuw onthuld in Lutjegast en daarbij heeft -naast vele anderen- ook Staatsbosbeheer een belangrijke rol gespeeld.
Het woord "baak" heeft meerdere betekenissen. Het duidt bijvoorbeeld op een meetinstrument waarmee hoogte en afstand kan worden gemeten. Meer bekend is de term als aanduiding voor een markering in het land, een punt waarop je je oriënteert: een baken.
Op een gegeven moment hoorden we een geschreeuw. Het bleek dat een achterop komende wandelaar naar een wandelaar voor ons riep, dat hij wat was verloren.Het ging om zijn GPS apparaat. Bijna hadden we na afloop niet zijn ingetekende route kunnen ontvangen, omdat we van hem deze route tegenwoordig krijgen toegestuurd. We liepen door de Grootegastermolenpolder naar de Casper Roblesdijk. We volgden deze asfalweg, die verderop overging is een fietspad.
We kregen uitzicht op de Poldermolen De Eendracht.Het kanaal aan onze rechterhand heette de Grootegaster Tocht.Hierin weerspiegelde voornoemde molen fraai en er werden hier dan ook meerdere foto's gemaakt.
Inmiddels liepen we langs de Sabaldebuurster polder.We kwamen uit in buurtschap Westerzand en liepen de plaats uit tot aan de N388 (Grijpskerk-Sebaldeburen).Hier sloegen we voor het Wolddiep en de plaats Oosterzand af en volgden de weg naar Sebaldeburen.In Sebaldeburen kwamen we langs een school en een kerk. Door buurtschap Kuzemerbalk en De Jouwer werd Grootegast over de Molendijk langs de Grootegaster Tocht bereikt.
De plaats Kuzemerbalk is vooral bekend omdat hier in 1204 een vrouwenklooster werd gesticht. Het klooster behoorde tot de orde van de Premonstratenzers. Het werd gesticht op een hoger gelegen stuk zandgrond te midden van een groot veengebied. De naam zou verwijzen naar een maar, dat verbasterd werd tot mer. (Een maar is de Groningse naam voor een water.)Het klooster had als naam Maria's poort, wat aanleiding was om de naam van Kuzemer te zien als kuise Maria.
Het klooster heeft bestaan tot de reductie van Groningen in 1594. (Met de Reductie van Groningen wordt gedoeld op de capitulatie van stad Groningen voor het leger van prins Maurits van Oranje en Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg op 22 juli 1594.)Daarna is het gesloopt. De bouwstenen van het klooster werden door de provincie Groningen te koop aangeboden en zijn daarna gebruikt voor vele bouwwerken in dit deel van het Westerkwartier.
Op 13½ km was de eerste binnenrust in Café De Klap.
Na de rust voerde het pad eerst langs de noordkant van Grootegast westwaarts. Daarna doorkruisten we Grootegast.Na kruising met de Lutjegasterweg liepen we over Duisterburen de plaats uit.Toen we een foto van een boerderij maakten, zei een passerende voetganger dat nog geen week geleden deze boerderij te zien was op de TV-zender RTV-Noord.Bij de sportvelden van FC Grootegast werd Grootegast definitief verlaten en betraden we Doezum.Maar we bleven niet lang in Doezum. We sloegen af en dwaalden door het Doezumerbos.Een collega internet-fotograaf maakte een foto van een ooievaar voor een huis. De ondertiteling luidde: "haar naam is Floor".Van Doezum bleek toch nog geen afscheid genomen te zijn, want even later kwamen we bij de oude kerk weer op de doorgaande weg in Doezum uit.
Op het hekwerk van de kerk stond de tekst: "Gedenk te Sterven".De kerk was open, stond er met krijt aangegeven op de stoep, maar wij gingen niet naar binnen vanwege tijdgebrek.Het is voor ons een flinke opgave om 60 km binnen de 11 uur te lopen.En dan kunnen wij extraatjes, zoals een bezoek aan een kerk, ons niet veroorloven.
Doezum - Vituskerk
De Vistuskerk is van oorsprong een Romaanse tufstenen kerk uit de 12e eeuw, maar alleen de toren is nog grotendeels uit de begindagen (op het dak na). Het schip en koor van de kerk zijn later vervangen. In de kerk bevindt zich een 'Dik-orgel' uit 1866.
Net buiten Doezum stonden in een tuin een heleboel sneeuwklokjes die tezamen het woord LENTE vormden.We passeerden een afslag naar Peebos, maar dat negeerden we.Later zouden we alsnog door Peebos komen.Langs de provinciale weg werd nu koers gezet naar Kornhorn.Hier was de tweede binnenrust op 22 km.Net toen we naar binnen wilden gaan kwamen er twee bekenden naar buiten die zeiden dat het er druk was met 25 km lopers. We besloten daarop deze rust over te slaan.We kwamen nog langs de plaatselijke kerk van Kornhorn alvorens deze plaats te verlaten.Buiten Kornhorn kwamen we langs de gedenksteen van Ijje Wijkstra
Monument ter nagedachtenis aan metselaar IJje Wijkstra die op 18 januari 1929 vier veldwachters vermoordde. De politiemannen (Van der Molen, Hoving, Meijer en Werkman) kwamen Aaltje Wobbes (meisjesnaam Aaltje van der Tuin) ophalen, een getrouwde vrouw waarmee IJje Wijkstra een relatie onderhield. IJje, die zelf ook gewond was geraakt, werd later op de dag gearresteerd op de Hereweg in Groningen. Hij zou tot 20 jaar celstraf worden veroordeeld. In 1941 overleed hij -enige tijd na een mislukte zelfmoordpoging- aan de gevolgen van tuberculose. De affaire staat centraal in de speelfilm: "Het Teken van het Beest".Op de markeringssteen staat: 'Wanneer je geest gaat zwerven met de wind, doe je, alleen en onbewaakt, anderen en dus jezelf kwaad.'
We liepen om buurtschap Snipperij heen en door de Wemerpolder werd buurtschap Lucaswolde bereikt.Net na het bord van Lucaswolde sloegen we af en volgden een fraai graspad langs sloten.We kwamen uit bij het Dwarsdiep.We volgden het Dwarsdiep tot een brug en staken vervolgens het Dwarsdiep over.Hier stond een informatiebord over Polder Oude Riet.Verder liepen we langs een vogelkijkhut, dat tevens een uitkijktoren was.
Verder liepen we nu langs de andere kant van het Dwarsdiep overgaand in de Shipsloot.Na kruising met de A7 werd de 3e binnenrust op 31 kilometer in café In de Klaver te Niebert bereikt.Dit was de rust waar alleen 60 km lopers kwamen.Niebert werd spoedig weer verlaten.In Nuis kwamen we langs de fraaie Nederlands Hervormde kerk.
De kerk van Nuis is een recht gesloten zaalkerk in romano-gotische stijl, die wellicht dateert uit de 13e eeuw. In 1906 is tegen de westgevel een gemetseld tochtportaal aangebracht, naar ontwerp van de Marumer architect T. Glastra. De herenbanken zijn 18e-eeuws, de kerkbanken dateren uit het eind van de 19e eeuw.Opvallende interieurstukken zijn de twaalf ruitvormige rouwborden die afkomstig zijn van de Coendersborg. Aan de westzijde staat een orgel dat in 1953 door J. van der Bliek is geplaatst, met gebruikmaking van 17e-eeuws pijpwerk.
Kort daarop werd landgoed CoenderBorch bereikt.Voor het gelijknamige huis sloegen we af en volgden het oudste voetpad van Nederland, dat parallel aan de weg Niebert-Marum liep.
De Coendersborg is in 1813 gebouwd en ligt aan het oudste voetpad van Nederland. De borg is van de stichting Groninger Landschap.
We bereikten Marum. In het centrum van Marum herkenden we een hotelletje, waar wij met de FLAL-tocht van 4 november 2006 hadden overnacht.Nadat we de A7 weer gekruist waren kwamen we langs industriegebied Marumerlage.Nabij Balktil werd het Dwarsdiep overgestoken.Het traject tussen Marum en Kornhorn werd verder alleen maar onderbroken door het okergele kerkje en de Zuivelfabriek in Noordwijk en buurtschap Snipperij.
In de boterverwerkingsfabriek van Friesland Foods in Noordwijk wordt boter tot industrievet verwerkt.
Het kerkje van Noordwijk, dat staat op een opgeworpen heuvel midden in het dorp, is waarschijnlijk begin 1300 gebouwd. De bouwtijd van het huidige kerkgebouw ligt in de 15e eeuw. In 1868 is het exterieur van de kerk gepleisterd. In de langsgevels zitten vier grote raamopeningen. Het dak is gedekt met zwartgeglazuurde pannen en wordt bekroond door een dakruiter. Hierin hangt een in 1712 gegoten luidklok. Het interieur bevat vrijwel nog de volledige inrichting. De preekstoel dateert uit de 17e eeuw en is in Hollandse renaissancestijl gebouwd. De kerkruimte wordt afgedekt door een gestuukt tooggewelf. Het orgel dateert uit 1871 en is gebouwd door de firma Van Oeckelen..
Op 16 mei 2009 wordt u in het kerkje van Noordwijk 100 jaar mee teruggenomen in de tijd naar 16 mei 1909. Op deze dag maakte Leedaanzegger Libbe van het dorp het overlijden bekend van Jeltje Specman, die in het kraambed is overleden bij de geboorte van haar vijfde kind.
Op 40 km was de laatste binnenrust in Kornhorn.Dit was de rustpost, die we op de heenweg hadden overgeslagen.Na deze rust liepen we door natuurgebied Curringhe Veld naar het plaatsje Opende.
De grote zwerfsteen op het Curringherveld is 150.000 jaar geleden met het landijs vanuit Smäland (Zuid-Zweden) in Kornhorn terechtgekomen. Het gewicht wordt geschat op 10.000 kg. De steen is in 2002 tijdens het ploegen in het land van de familie Van Drie aangetroffen en geschonken aan de dorpsgemeenschap van Kornhorn.
Daarna volgde nog het Blote Voetenpad.Hier waren verschillende trajecten modderig maar met onze bergschoenen kregen we geen natte voeten. We liepen hier door het Bramelaantje, langs de bungelbank, door droomeiland, over het wankelvlot, langs de waterbank en de schommelbank en hangmatten, langs een uitkijktoren en als laatste was er nog een survival-passage.
't Blôde Fuottenpaad loopt door een coulissenlandschap op de grens van Friesland en Groningen boven het plaatsje Opende. Een bijzonder pad ... ... je mag er met blote voeten op lopen.Een pad om te voelen, te ruiken, te horen en te zien. Een pad om te bungelen op een bank, te zweven tussen hemel en aarde, te mijmeren met je benen in het water en te klimmen in de hoogste kruin.'t Blôde Fuottenpaad in Opende (provincie Groningen) is een pad waarlangs en waarop van alles te doen is. Wat precies, merk je onderweg vanzelf. Het is veilig, maar door het onbekende toch ook een beetje spannend.
Verder liepen we naar buurtschap Peebos.Voor een bord van de gemeente Achtkarspelen sloegen we af.Nu dwaalden we een tijd door de Doezemermieden.Op een gegeven moment dachten we dat we draaierig in ons hoofd werd.Maar we liepen hier op een soort zwevende bodem.Een andere wandelaar schreef hier ook over op zijn website.
Natuurgebied Doezumermieden is een gebied waar veen is afgegraven waardoor een complex van zogenaamde petgaten is ontstaan. De petgaten worden omgeven door vochtige hooilanden en kleine bosjes. Knuppelbruggen en klaphekjes zijn aangelegde voorzieningen die passen in het karakter van het drassige landschap. ‘s Zomers zijn goede wandelschoenen misschien voldoende maar meestal zijn het “laarzenpaden”.
Op ongeveer 52 km was door een particulier een verzorgingspost ingericht.Koffie en thee kostten 50 cent.Frisdrank was 30 cent.Het deed wel denken aan de sfeer met de Apeldoornse-daagse.
Op 53 km werd de enige wagenrust bereikt. Deze werd bemand door een echtpaar uit Warfhuizen.Doordat we op dat moment de enige waren kregen we de erwtensoep persoonlijk aangereikt.Ook een tweede kommetje was geen probleem.Er zaten ook nog maar drie wandelaars achter ons, waaronder twee pijlophalers.
Na de wagenrust kwamen we nog door buurtschap Bokkebuurt.Bij de Doezumtocht volgden we het Pier Vlasmapad.
Langs de streek 'Bombay', even ten noorden van Doezum, loopt het Pier Vlasmapad, naar Lutjegast. Het pad, dat is genoemd naar de voorzitter van de ruilverkavelingsoperatie in het gebied tussen Doezum en Lutjegast in de jaren 1985-2000, biedt een fraai uitzicht over de landerijen.
De totale afstand bedroeg 59 km.Het 25 km bleek 28 km lang te zijn. Het 40 km parkoers was 41 km.Volgens officiele regels mag een afstand 5% afwijken, dus bij het 25 km parkoers was het verschil eigenlijk te groot. Maar je kreeg de extra afstand er wel voor niets bij.
Van de 636 deelnemers liepen 35 wandelaars het 60 km parkoers.Het was best een mooie tocht geworden.We danken de organisatie van de FLAL dan ook heel hartelijk voor deze tocht.Voor ons is deze tocht de laatste van dit seizoen.Over twee weken heeft WS78 ook een tocht, die bij ons op de eerste plaats staat.Onze volgende geplande FLAL-tocht is op 24 oktober 2009 vanuit Appelscha.
Henri Floor

22-02-09

Tussen Skrins en Skrok wandeltocht vanuit Winsum (Fr.) met de FLAL

Tussen Skrins en Skrok wandeltocht vanuit Winsum (Fr.) met de FLAL op zaterdag 7 februari 2009

Tussen Skrins en Skrok wandeltocht vanuit Winsum (Fr.) met de FLAL

Op zaterdag 7 februari 2009 organiseerde de FLAL de wandeltocht Tussen Skrins en Skrok. De start was vanuit Multi Functioneel Centrum De Helling te Winsum-Friesland.
Tijdens de voorbereidingen voor het bouwen van een nieuwe wijk in Winsum, heeft men restanten gevonden van een Romeinse nederzetting. Zo werden bronzen muntjes uit de eerste helft van de eerste eeuw gevonden en fragmenten van Romeinse wijnamforen. De haven beschikt over de meest primaire voorzieningen. Winsum telt 1101 inwoners.
In 1957 werd, onder auspiciën van de Bond van Friese Vogelbeschermingswachten, de eerste fierljepwedstrijd gehouden. Winsum werd als plaats uitgekozen voor deze eerste fierljepwedstrijd, deze wedstrijd vond plaats op zaterdag 10 augustus 1957. Het Fries kampioenschap werd aan Winsum gekoppeld en nog steeds vindt hier het Fries Kampioenschap plaats op de tweede zaterdag in augustus.
Hoewel de officiële starttijd negen uur was, mochten wij om kwart voor negen starten. Nadat we onze routebeschrijving bij het bestuurslid met het blauwe hesje hadden opgehaald maakten we ons verder klaar voor de start. Want we hadden ons fototoestel nog niet uit onze rugzak gehaald. Omdat de FLAL meerdere afstanden organiseert is het mooi dat aan de kleur van het hesje dat de parkoers-uitdelers dragen te zien bij welke persoon je je parkoersbeschrijving kan verkrijgen. Dij de uitgangsdeur staat dan vermeld welk kleur hesje hoort bij welke afstand.
Langs de Hervormde kerk verlieten we het centrum van Winsum. We kwamen langs een wat vreemd kunstwerk. Het had de vorm van een grote man en bestond uit aan elkaar verbonden staaldraden. Ernaast stond de tekst “boer zoekt koper”. Het was niet duidelijk of het kunstwerk ook te koop was. Een soortgelijk kunstwerk troffen we ook op http://home.planet.nl/~rieme345/beelden/beeldtekst/boer.htm. Het was dus geen uniek kunstwerk. Nadat we Winsum hadden verlaten staken we de Franekervaart over. Even liepen we in de richting van Tzum, maar spoedig veranderden we van richting. Later zouden we wel in Tzum komen, maar daarover later meer.
We haalden twee wandelaars uit respectievelijk Zwolle en Holwerd in. Nog voordat we wat hadden gezegd werden we al herkend. Het bleken trouwe bezoekers van onze website te zijn. We namen een compliment over onze alternatieve homepage van de FLAL in dank aan. Ze klaagden erover dat ze bij www.bpol.nl nooit op een foto stonden. Dat had ook te maken met het feit dat zij de 40 km liepen en niet 25 km hetgeen de fotograaf van www.bpol.nl normaal loopt. Dat is indirect natuurlijk wel een compliment aan dit internetadres. Want daarmee gaven ze aan dat ze ook een trouwe bezoeker van die website zijn. Om hen over hun teleurstelling over voornoemde heen te helpen, hebben wij maar een foto van hen gemaakt. Op de foto is ook duidelijk een Drent uit de omgeving van Groningen te zien.
Na buurtschap Westerein werd de N384 (Suderpolderwei) bereikt. Boven de toegangsdeur van de boerderij net voor de N384 was een koe fraai afgebeeld. Daarop kwamen we door Welsrijp/Wjelsryp. Hier staken we de Franekervaart over. Op de plaatselijke schaatsbaan lag nog ijs, maar er was niemand op het waterige ijs te bekennen. Wel waren hier weer mooie weerspiegelingen. We verlieten Welsrijp/Wjelsryp over het erf van een boerderij waar achter een grote container een grote boot op een trailer lag. Toen we van achter de container twee wandelaars zagen komen, besloten wij hun plaats in te nemen. Dit gebeurde niet ongemerkt. Want later op wagenrust kregen we van een wandelaar uit Hoorn te horen, dat hij ons al had gezien toen we probeerden om de boot te water te laten.
Over een leuk smal pad liepen we nu door de Welsrijperpolder. We staken de spoorlijn van Leeuwarden naar Harlingen over via een onbewaakte overweg, die nu bewaakt was vanwege de aanwezigheid van een FLAL-bestuurslid. Nabij Kingmattille aan het Van Harinxmakanaal werd het noordelijkste punt van de wandeling bereikt. Nu zetten we koers naar station Dronrijp in buurtschap Hatzum. Daarbij kwamen we langs de Hatsumermolen.
De Hatsumermolen is een achtkante molen van het type grondzeiler uit 1989. De poldermolen ligt aan de Keimptilsterdyk te Dronrijp in de gemeente Menaldumadeel. Deze donkergroen geverfde molen met wit afgebiesde krullen draagt ook de jaartallen 1878 en 1988.
Op een kruising in Hatzum stond een witgekleurd restaurant met een niet alledaagse vorm en werd toen ook maar op de foto gezet.
Het voormalige koffiehuis van station Dronrijp is thans Paling & Visrestaurant Op Hatsum gelegen buiten het dorp tussen de weilanden. Gebouwd in 1873, hetzelfde jaar dat de spoorlijn Leeuwarden - Harlingen werd aangelegd. Na jarenlang als café dienst te hebben gedaan is het in 1987 getransformeerd tot Paling en Vischrestaurant 'op Hatsum'. Het interieur is nog zoals het koffiehuis; mooi, stijlvol en toch sober. De serre en het terras bieden u een prachtig uitzicht over het Friese platteland en bij mooi weer een fraaie zonsondergang.
Vlak voor station Dronrijp stond in de tuin van een boerderij een nagebouwd witkleurige treinstationnetje. Op 10 km was bij een grote boerderij de (enige) wagenrust. Op het terrein stonden twee toiletcabines waarvoor rijen met veelal vrouwelijke wachtende wandelaars stonden. Op deze verzorgingspost konden we koffie of bouillon krijgen.
We liepen weer verder en kwamen nu door buurtschap Rewert. Na passage van een bord met de tekst “Wolkom yn Menameradiel” werd Hoptille bereikt. Voor de brug over de Bolswardertrekvaart sloegen we af een volgden de vaart over een fietspad.
Hoptille is ook een straat in Amsterdam stadsdeel Zuidoost. Midden in hartje Bijlmer gelegen nabij winkelcentrum de Poort en de Pathe Arena. Uit vergelijking van luchtfoto's kan geconcludeerd worden dat er meer mensen wonen op de Hoptille in Amsterdam Zuidoost dan in de Friese buurtschap. De Friese buurtschap bestaat wel veel langer, en de Amsterdamse Hoptille ontleent er de naam aan.
Op een brugpeiler van de brug onder de N359 was een groenkleurig slang in graffiti afgebeeld. De Bolswardertrekvaart volgend liepen we nu door natuurgebied Boalserter Feart. Bij het bruggetje Panwurksbrêgje lieten we buurtschap Leons/Lions links liggen. Daarop werd het plaatsje Baard bereikt. Verderop liepen we onder de N384, hier Froonackerdyk geheten, door.
Net toen we de Bolswardertrekvaart bij Oosterlittens/Easterlittens overstaken begon het iets harder te miezeren waarop we het fototoestel opborgen. Maar nog geen halve km verderop was het weer droger en werd een foto van de plaatselijke kerk gemaakt. In Het Wapen van Friesland was hier de grote rust op 20 km. Het gedeelte wat wij betraden zag er vrij smal uit en na het doorgeven van onze startnummers werd mede vanwege de drukte besloten snel verder te lopen, want we waren nog niet halverwege.
Na kruising van de Franekertrekvaart was de splitsing met de 25 km. Kort na Wieuwens werd Skrins bereikt, één van de twee namen waarnaar deze tocht is genoemd.
We kregen zicht op Hinnaard, maar voor het centrum van Hinnaard sloegen we af. Daarop werd koers gezet naar Itens. Hier viel de kerktoren op. De top van de kerktoren leek wat op een ronde theekoepel. Aan de rand van Easterein/Oosterend sloegen we af en bereikten daarop het plaatsnaambordje Skrok, De tweede naam waarnaar deze tocht genoemd is
Over een fietspad liepen we door het gelijknamige natuurgebied Skrok naar vogelkijkhut Swyns. De hut was echter op slot. In It Dielshûs te Wommels was de tweede grote rust op 30 km. We kwamen hier op iets bekender terrein. Want we waren de vorige dag al voor deze wandeltocht afgereisd en overnachting in Wommels (www.visitfryslan.nl/bedenbrochjevisser) gevonden. In het centrum van Wommels kwamen we na de Jacobikerk langs een fraai hekwerk om de Koningin Wilhelmina boom uit 1898. Aan de rand van een groot grasveld (terp)stond het borstbeeld van Freule Clara de Vos 1859-1960.
Het terpdorp Wommels staat bekend om haar onbeschadigde terp. Deze terp in het gezellige dorpscentrum wordt in de zomermaanden gebruikt voor vele verschillende activiteiten. Vanaf 1903 wordt hier de Freulepartij voor schooljongens gekaatst. Een borstbeeld van de Freule Clara de Vos van Steenwijk, die lange tijd de gouden horloges voor de winnaars van de kaatspartij beschikbaar stelde, staat op de Terp.
Clara Jacoba Freule de Vos van Steenwijk vond kaatsen een gezonde bezigheid voor jongens. Ze stelde in 1902 een fors bedrag beschikbaar voor een jaarlijkse jongenskaatspartij in Wommels. En zo kwam er in 1903 de Freulepartij in Wommels. De Freulepartij in Wommels is de belangrijkste kaatspartij voor jongens van 14 tot 16 jaar. De deelname aan deze partij staat open voor jongensparturen van afdelingen van de KNKB. Elke afdeling mag maximaal een partuur naar de Freule afvaardigen. Winnaren van de Freulepartij zijn, ook al vallen de jongens nog in de goede leeftijdsklasse, verder uitgesloten van deelname. Er komen ieder jaar ongeveer 6000 tot 10.000 bezoekers naar deze Wommels.
We staken de Bolswardertrekvaart weer over. Hier weerspiegelden gebouwen weer fraai in het water waaronder het museum De striid tsjin it wetter.
Wommels is bekend geworden door de fabricage en handel in kaas. In een voormalig kaaspakhuis aan het Ald Hiem, is nu het museum "De striid tsjin it wetter" gevestigd.
Het museum dat in een oud kaaspakhuis is gevestigd, toont in twee markante exposities de strijd tegen het water. De expositie over het terpenlandschap van ongeveer duizend jaar geleden, is weergegeven door middel van een maquette met terpen en slenken. Archeologische vondsten brengen het leven van toen dichterbij. De andere tentoonstelling gaat over de Slachtedijk. Deze 42 kilometerlange slaperdijk loopt van Oosterwierum tot aan de zeedijk bij Oosterbierum.
Voordat we Wommels verlieten kwamen we langs nog een ander kerkgebouw. We staken de N359 over en volgden deze even parallel noordwaarts. Daarop werd Kûbaard bereikt, maar in de dorpsrand sloegen we af en staken de Kubaardervaart over. Net buiten Kûbaard kregen we nog een mooi uitzicht op dit plaatsje.We bereikten buurtschap Swarte Beien en volgden nu een traject over de Slachtedijk.
De Slachtedyk is een verzameling van dijken van ruim 40 kilometer, die loopt van Raerd tot Oosterbierum en door het Friese land slingert. Oorspronkelijk had de dijk een beschermende functie voor verschillende polders en landstreken. Vanaf de 15e eeuw worden de dijken als één geheel gezien en onderhouden door "de vijf deelen" (de grietenijen Baarderadeel, Barradeel, Franekeradeel, Hennaarderadeel en Menaldumadeel). De Slachtedijken beschermden de achterliggende landen tegen wateroverlast door dijkdoorbraken langs de westelijke en zuidelijke dijken (de Middelzee en het Flevomeer/de Zuiderzee). Tot voor kort had de dijk een "slapersfunctie". Bij hoogwater-alarm, konden in de bruggen in de dijk nog balken worden geplaatst, zodat het overstromingsgevaar kleiner werd. Dit is nog te zien bij de bruggen in de Slachtedyk onder andere bij Wommels. De balken liggen er klaar voor!
We kwamen nu in een eenzamer gebied en tot aan Tzum kwamen we alleen nog door buurtschap Tritzum. We kruisten een keer de Tzumervaart en bij straatnaambordje Lollumerweg stond ook de naam Slachtedijk vermeld. We kregen uitzichten op de kerktorens van Tzum en de Martinikerk te Franeker. Net voor de splitsing van de 40 en de 50 km stond langs de kant van de weg een oude stenen paal met een afbeelding erop.
In Tzum was in een nieuwbouwwijk nog een parkoerswijziging. Het was niet duidelijk waarom dit was. Daardoor klopten de punten 52 en 53 van de parkoersbeschrijving niet. In Tzum was een grote oude begraafplaats om de kerk heen. Daarop werd de laatste grote rust in gebouw De Moeting bereikt. Bij gebrek aan een pijl in dit gebouw naar de rust-ruimte liepen we een grote zaal in waar talrijke mensen voorbereidingen aan het treffen waren voor een toneelvoorstelling. Daarop werden we naar een andere ruimte verwezen. Daar was naast een bar ook de verrichtingen van schaatser Sven Kramer op de TV te volgen. In de routebeschrijving stond niet wat hier de afgelegde afstand bedroeg. Ook de totale afstand stond niet vermeld. Bij navraag aan de echtgenoot van een bestuurlid zou het nog zes km zijn. Hij zei dat wel op een manier waarbij zijn meeste aandacht naar het schaatsen uitging. Over die laatste zes km deden we wel vijf kwartier.
Nadat we Tzum hadden verlaten volgden we een tijdlang de Wommelserweg. Er waren hier geen ondersteunende pijlen waardoor we ons op een gegeven moment begonnen af te vragen of we wel goed liepen. Nabij huisnummer 79 raadpleegden we de routebeschrijving en deze gaf aan dat we na huisnummer 82A en 84 een groene landweg op moesten. Hier aangekomen bleek het om een (vrij in het Nederlands vertaald) grasweg te gaan. Naast de grasweg stond een bord met de tekst: “pijlophalers vanaf hier alle hekken sluiten”. En wij konden na afloop met deze pijlophalers mee naar Leeuwarden rijden. We hadden toen zoiets van dat kan wel een tijd duren. Vanaf dat punt gingen we dan ook alle hekken tellen.
De slingerende grasweg kwam na een boerderij uit op de Plattedijk en even later kwamen we langs de oprijlaan van Bed en Brochje en tevens zorgboerderij It Heeche Hiem. Met de Westergo FLAL-wandeltocht vanuit Tzum op 4 februari 2006 hadden we hier overnacht. Toen was het echter nog geen zorgboerderij.
We liepen nu naar een plaats waarvan we overtuigd waren, dat dit Winsum was. Want de in Tzum uitgesproken rest-afstand van 6 km was volgens ons nu wel bijna bereikt. In het schijnsel van de ondergaande zon liepen we over een weiland langs een sloot naar deze plaats toe. Net voor de bebouwde kom kwamen we over een spiksplinter nieuwe brug, die over een slootje in het weiland lag. Deze nieuwe brug blijkt een onderdeel te zijn van het 300 km lange kuierpad door Friesland, dat hier aangelegd wordt in het kader van 100 jaar KNBLO-NL.
Hoewel de kerktoren toch niet op die van Winsum leek, drong het pas bij het verlaten van Spannum tot ons door dat dit toch niet Winsum was. Omdat er nu te weinig licht was om te fotograferen, besloten we het fototoestel in de rugzak op te bergen en haalden onze reflectievesten te voorschijn en deden deze om. Na kruising met de Franeker Trekvaart werd om 17:58 uur de finish bereikt. Daarmee hadden we de 50 km afgelegd in 9 uur en een kwartier. We hoorden van iemand, die geen organisatielid is, dat de 40 km 42 km langs was en het 50 km parkoers 48 km. Op een eerder genoemd internetadres zagen we dat de 25 km 25,2 km lang was.
Ondanks de vele verharde wegen en paden was het best een aardige tocht geworden. Het was overwegend droog geweest en in de middag was er nog flinke zonneschijn geweest. Er waren 542 deelnemers. Rond de 48 deelnemers liepen het 50 km parkoers. Toen we met de auto naar Leeuwarden werden gebracht bleek dat de auto licht bevroren was. Vanuit Leeuwarden reisden we met de trein van 19:04 huiswaarts. Volgens dienstregeling was het eerste traject tot Zwolle een stoptrein. Daar zouden we, evenals in Amersfoort voor Utrecht moeten overstappen. Door werkzaamheden tussen Amersfoort en Amsterdam werd besloten om de stoptrein na Zwolle door te laten rijden als intercity naar Utrecht.

Henri Floor

06-01-09

Egboetswater wandeltocht vanuit Midwoud met de FLAL

De FLAL Egboetswater-tocht vanuit Midwoude op zaterdag 3 januari 2009

Op zaterdag 3 januari 2009 organiseerde de FLAL een tocht vanuit Midwoud. De start was vanuit café De Post.

Midwoud valt onder de gemeente Medemblik. Andere plaatsen die, behalve Medemblik hieronder vallen zijn: Abbekerk, Benningbroek, Hauwert, Lambertschaag, Nibbixwoud, Oostwoud, Opperdoes, Sijbekarspel, Twisk, Wognum en Zwaagdijk-West.

De wandeling voerde door de plaatsen Midwoud, Opperdoes, Twisk, Abbekerk en Benningbroek.We konden dus met recht spreken, dat het een rondwandeling in de gemeente Medemblik was.
Wij hadden weer eens op een adresje van de Stichting Vrienden op de Fiets overnacht. Er was weliswaar een adres in Midwoud, maar die konden we niet te pakken krijgen. Daarop vonden we een adres in Zwaag op 5 minuten afstand van een bushalte. Toen wij zaterdagochtend in de bus stapten troffen we daar twee andere wandelaars, die ook op weg waren naar Midwoud. Toen wij in Midwoud uitstapten zagen we geen auto’s staan van wandelaars en vroegen ons even af of we wel goed uitgestapt waren. Aan de buschauffeur vroegen we nog even of hij wist welke kant café De Post was. Toen bleek dat alle auto’s achter café De Post stonden.
Wij kwamen rond kwart voor negen bij de start aan. Buiten stonden al een aantal fanatieke wandelaars te trappelen van ongeduld om te mogen starten. Want het vertreksein wil nog wel eens voor 9 uur vallen. Voor degenen die tijdig bij de start gearriveerd waren bestond de mogelijkheid, dat ze werden aangeklampt door een districts-verkoopster van de inmiddels zeer beroemde en paarskleurige www.sunnywalk.nl-veters ten behoeve van het Koningin Wilhelmina Fonds.
Om een minuut voor negen vertrokken wij in de achterhoude aan deze tocht. Er was dus duidelijk voor negen uur gestart. Na de start volgden we eerst even de doorgaande weg door Midwoud, hier Tripkouw geheten. We verlieten Midwoud in oostelijke richting. Al spoedig werd natuurgebied Egboetswater bereikt. Hier liepen we helemaal doorheen.

Een deel van natuurgebied Egboetswater is ontstaan door een polder onder water te laten lopen. Het maakt deel uit van het oude, karakteristieke Westfriese krekenlandschap. In de jaren zeventig werden gronden en plassen opnieuw ingericht bij uitvoering van het ruilverkavelingsproject De Vier Noorder Koggen. Ook werd er in het Egboetswater bos aangeplant. De ecologische oevers zijn eind jaren negentig aangelegd. Deze zorgen voor een natuurlijke barrière tussen het water en het agrarische land. Dit gebied beslaat ongeveer 24 hectare en bestaat uit water, bos, weide en is wijds opgezet. Vele (water)vogels gebruiken het als foerageerplek en als vlucht- en rustplaats.

Egboetswater wandeltocht vanuit Midwoud met de FLAL op zaterdag 3 januari 2009.Egboetswater - foto www.bestgenog.nl

Het had de voorgaande dagen gevroren zodat op het water al een aardig laagje ijs lag. Er waren al wat schaatstochten geweest. Op TV Noord-Holland was de voorgaande avond gewaarschuwd voor gevaarlijk ijs, waardoor we deze dag maar enkele keren “waaghalzen” zagen schaatsen.
Maar het was wel een mooi gezicht. Vaak was het ijs langs de kant witter van kleur dan in het midden van de sloten. Sommige gedeelten waren door de wind later bevroren wat vaak duidelijk in het ijs te zien was. Verschillende keren zagen we ook open water. Maar dan was dat in de buurt van eenden.
Op een geven moment liepen we langs een sloot waar het gras was weggehaald of omgeploegd. Er was hier een dikke zand/blubberlaag terecht gekomen waar je normaliter flink in zou wegzakken. Maar door de vorst was het nu keihard geworden. We zagen hierin wel diepe sporen van dieren. Na de eerste splitsing met de 25 km voerde het parkoers fraai tussen riet dat langs het Egboetswater groeide. Op een gegeven moment moesten we over smalle houten vlonders zonder leuning. Gelukkig lag er gaas over de vlonders en ernaast lag een omgevallen boom waar we ons aan de takken goed konden vasthouden.
Toen we natuurgebied Egboetswater verlieten volgden enige lange wegen zoals het Liederik en Spijkerboor. We liepen hier hemelsbreed op nog geen 2 km van het IJsselmeer af, maar daar kwamen we pas thuis achter.
We naderden Opperdoes en vlakvoor het centrum was op 11 km de (enige) wagenrust in gebouw “Op Roakeldais”, een grote schuur bij een boerderij. Het was hier aangenaam warm, want de kachel was aan. Buiten stond een toiletcabine waar veel gebruik van werd gemaakt. We lieten ons de koffie hier goed smaken. We vroegen wel eerst naar warme chocolade, maar dat hadden ze niet. Het bleek ook geen koek en sopie post tezijn, waar we met dit ijskoude weer wel een beetje op gehoopt hadden.
We liepen nu naar het centrum van Opperdoes via De Oude Stiek. Toen we op de straat Zuiderpad kwamen, dat een klinkerweg was, zeiden we bij onszelf: dit is het hoogte punt van de tocht. Want langs het Zuiderpad stonden hele fraaie en grote stolpboerderijen. Ook de aansluitende wegen Kraalebuurt en Kluiten was heel mooi met talrijke bruggen. Dit gedeelte van Opperdoes wordt ook wel Klein Giethoorn genoemd.

">Opperdoes geniet bekendheid door de lokale soort aardappel, Opperdoezer Ronde. Deze wordt geteeld op de zavelgronden rond het dorp en in de Wieringermeer op gronden die door Opperdoezers gepacht zijn. De 'Opperdoezer Ronde' is sinds 1996 een Beschermde Oorsprongsbenaming. Opperdoes wordt ook wel Klein-Giethoorn genoemd vanwege de bruggetjes over de waterwegen naar de huizen en boerderijen.

In buurtschap Het Westeinde, tussen Opperdoes en Twisk, kruisten we de toeristische spoorlijn nabij het stationsgebouw van Twisk.

Het oude treinstation van Twisk aan de lijn Hoorn-Medemblik. De lijn is tegenwoordig een museumlijn en ligt buiten de dorpskern van Twisk in buurtschap 't Westeinde. Het stationsgebouw werd geopend op 3 november 1887. Het station werd officieel uitgebruik genomen op 5 januari 1941.

Twisk was de volgende plaats die op het programma stond. En met het doorlopen van deze plaats moesten we onze eerdere vermelde mening van het hoogtepunt in Opperdoes bijstellen. Want hier was het nog mooier. Dat zat hem vooral ook in de lengte van de weg met doorlopend fraaie boerderijen langs de weg. Het leek net een openluchtmuseum. Het viel op dat bij de grote boerderijen de voordeur vrijwel niet meer gebruikt werd

Twisk is een combinatie van stolpboerderijen en huizen. Veel huizen dateren uit 18e, 19e en begin 20e eeuw. Het dorpsbeeld van toen is nog goed te zien. Een deel van de stolpboerderijen zijn rijksmonumenten.
Eén van de bekendste stolpboerdrijen is wat men de Muntenboerderij noemt. Deze dateert uit de 16e eeuw. In 1974 werd bij een restauratie een witte Siegburger pot vol Spaanse Matten gevonden door één van de werklieden. De pot en de gouden dukaten dateren uit dezelfde eeuw als dat de boerderij komt.

Egboetswater wandeltocht vanuit Midwoud met de FLAL op zaterdag 3 januari 2009.Twisk - foto www.bestgenog.nl

We kwamen in Twisk langs twee kerken. Opvallend bij de tweede kerk was het feit dat tussen de kerkzaal en de kerktoren een woonhuis was gevestigd. Zoiets hadden we nog niet eerder gezien bij een kerk. Aan de rand van Twiske sloegen we af over de Hornderweg. Deze weg is genoemd naar de Horn Hoeve, waar we ook langs liepen. Na een mooi pad tussen weilanden kwamen we op de Mijnsherenweg uit. We liepen langs een grasdrogerij naar de A7-snelweg.

Abbekerk is bekend van Grasdrogerij Hartog. Het bedrijf is gevestigd in buurtschap Koppershorn, dat formeel onder Lambertschaag valt. Oorspronkelijk bevond de grasdrogerij zich in Abbekerk. Het verhuisde naar Koppershorn omdat het in Abbekerk te veel overlastveroorzaakte. Wil Hartog nam in de jaren tachtig het directeurschap over van zijn vader en oprichter Jan Hartog. Jan Hartog was een bekend motorrijder en winnaar van de TT van Assen. In 2001 werd het bedrijf getroffen door een grote brand, maar al snel werd het heropgebouwd.
Een grasdrogerij is een faciliteit waar door middel van gas of kolen gras wordt omgezet in brokken of hooibalen. Behalve gras worden er ook andere gewassen gedroogd. Een boer kan van een grasdrogerij gebruik maken door zijn eigen gras te laten drogen. Hij kan dan aangeven tot welk eindproduct hij het kan laten verwerken. Ook kan hij er voor kiezen slechts gras te leveren tegen een afgesproken prijs.

Nadat we een kwartier langs de A7 hadden we gelopen, zagen we een blauw bord langs de kant van de snelweg staan, die aangaf dat er een mogelijkheid was om van de snelweg af te slaan. Maar het betekende voor ons ook dat het vanaf dat bord nog eens 1200 meter was alvorens de snelweg overgestoken kon worden. Al met al liepen we hier dus wel een half uur langs. We liepen hier onder andere langs 6 molens (windturbines) die elektriciteit opwekten. Ook zagen we een benzinepomp van het merk TinQ. Van dit merk hadden wij nog niet eerder gehoord. Normaal staat er bij een benzinepomp een kassa waarbij van alles te koop is. Maar hier stond een grote keet waar naast een kassa hooguit ook een toilet kon zijn. Het bleek de Aldi onder de tankstations te zijn

Egboetswater wandeltocht vanuit Midwoud met de FLAL op zaterdag 3 januari 2009.station Twisk - foto www.bestgenog.nl

TinQ is een landelijke keten van onbemande tankstations. TinQ heeft dus geen personeel, geen shop, geen toiletten en geen spaarsysteem. U betaalt alleen voor de brandstof. Dat scheelt vele euro's per tank.

Nadat we de snelweg waren overgestoken, liepen we naar Abbekerk. Bij café ’t Bonte Paard was de grote rust op bijna 22 km. We lieten ons hier de warme chocolade goed smaken. Ook in Abbekerk stonden weer fraaie boerderijen. Achter de grote rust was de plaatselijke schaatsbaan waar het aantal schaatsers flink tegenviel.
We verlieten Abbekerk aan de zuidkant in een bosgebiedje. We keken vreemd op toen we later opnieuw Abbekerk inliepen. Opnieuw liepen we naar de A7-snelweg. En wel vrij dicht in de buurt waar we de snelweg al eerder waren overgestoken. Maar dat was geen verrassing meer voor ons, want toen we de snelweg voor de eerste keer waren overgestoken hadden we wandelaars voor ons hier al zien lopen.
Nabij parkeerplaats Broerdijk aan de overkant van de snelweg was de laatste splitsing met de 25 km. We liepen nu naar het centrum van Benningbroek en opnieuw kwamen we langs talrijke fraaie boerderijen. Ook kwamen we langs een grote schuur waarop de naam Koeienschuur stond. Benningbroek was een echt lintdorp. We kwamen hier langs Hertenhouderij ’t Keerpunt. We konden met 10% korting hertenworst kopen. We vroegen ons af hoe deze worst er uit zou zien.

Eind 2000 zijn Peter en Annelies Timmerman een Hertenhouderij begonnen. Op de boerderij in het Westfriese landschap lopen nu geen koeien te grazen maar Edelherten. De Edelherten leven in roedels in ruime percelen grasland. Het zijn sterke dieren die leven van alles wat de natuur hen biedt. Zij eten op de boerderij vooral gras, groenten en noten. Het is een biologisch bedrijf, en zo kunnen ze de dieren van optimaal gezond en natuurlijk voedsel voorzien. Met de fokkerij proberen zij een goed en eerlijk stuk hertenvlees te produceren. Zo kunnen zij het hele jaar rond een groot assortiment hertenvlees aanbieden dat varieert van broodbeleg en snacks tot natuurlijk ook het exclusieve hertenbiefstukje en de hertenrug. En dit alles natuurlijk altijd vers.

Egboetswater wandeltocht vanuit Midwoud met de FLAL op zaterdag 3 januari 2009.Midwoud - foto www.bestgenog.nl

We liepen onder de A7-snelweg door en staken de toeristische spoorlijn weer over. Een stationsgebouw in Benningbroek hebben we niet aangetroffen. In buurtschap De Buurt passeerden we een bord van de bebouwde kom van Midwoud. Ook kwamen we langs naturistenvereniging en camping De Vrije Vogels. Bij de ingang stond een uitnodigend bord, maar we vonden het er nu te fris voor. We bevonden ons hier aan de zuidkant van Midwoud. Om toch zoveel mogelijk de 35 km vol te maken werd nu niet de kortste weg naar de finish genomen. We liepen door buitengebied naar het centrum van Midwoud en kwamen langs de kerk met daar tegenover het oude stadhuis. We staken de doorgaande weg over en langs de dorpsrand liepen we naar de noordkant van Midwoud alwaar de finish was.
De totale afstand bedroeg 34,5 km. Het 25 km parkoers was 25,8 km lang. Er waren 302 deelnemers en 10 voorlopers. Het aantal deelnemers viel wat tegen omdat er op veel Friese plassen en meren geschaatst kon worden. En onder de leden van de FLAL zijn talrijke fanatieke schaatsers.
Op de grote rust sprak ik een wandelaar die het volgende oordeel over deze tocht gaf: Het parkoers is fraaier dan ik gedacht had. Er daar wil ik me bij aansluiten. De omgeving is bekend om de wijdse uitzichten en lange rechte wegen. Die waren er ook wel. Maar toch was het een afwisselende tocht. De hoogtepunten van deze tocht waren het natuurgebied Egboetswater en de plaatsen Opperdoes en Twisk. De parkoersbouwers van deze tocht zijn heel bijzonder. Zij zijn namelijk de enige parkoersbouwers die zowel voor de FLAL als voor WS78 tochten uitzet.
Deze keer heb ik geen foto’s gemaakt. De foto’s in dit verslag zijn afkomstig van Appie en Jannie (www.bestgenog.nl) en Jan de Vries, waarvoor hartelijk dank. Beiden hebben een hele serie foto’s van deze tocht gemaakt en zijn te benaderen via mijn desbetreffende links van wandelaars op deze website.Nog meer foto's troffen we op de websites van achtereenvolgens Danyell, Maike van Tuijl, Rob de Joode en Wandelgraaf.

Henri Floor

18-06-08

FLAL – Noordwolde, Bliede dat jim oons dörp bezuken

De FLAL Lustrumwandeltocht vanuit Noordwolde op zaterdag 8 juni 2008

FLAL – Noordwolde, Bliede dat jim oons dörp bezuken

FLAL lustrum wandeltocht vanuit Noordwolde (Fr.) op zaterdag 8 juni 2008.Vledderveen

Op zaterdag 7 juni 2008 organiseerde de FLAL haar lustrumtocht ter gelegenheid van haar 35 jarig bestaan. De start was vanuit ‘t Vlechtwerk te Noordwolde. Wij waren al de vrijdag ervoor naar Wapse afgereisd. Hier overnachtten we op hetzelfde overnachtingadres als tijdens de Drents Friese Wold Wandelvierdaagse.
Vanwege de drukte werd al voor negen uur gestart. Wij vertrokken ruim vijf minuten voor negen nadat we een wandelaar al met een routebeschrijving zagen lopen. Meteen na de start liepen we langs het oude brandweergebouw. Spoedig daarna kwamen we langs molen Windlust uit 1859.

Noordwolde bezit een bijzonder mooie en sterk getailleerde molen. Door deze taille steekt de kap wat ver uit. Deze moet immers genoeg ruimte bevatten voor bovenwiel en vang.De ontwerper en bouwer van de molen was Anne Piers Fabriek uit Oldetrijne. Deze veelzijdige man was aannemer en molenbouwer. Zijn opdrachtgever was Sytze Pieters Timmerman, bakker te Noordwolde, grootvader van de laatste molenaar-eigenaar. De Windlust bleef tot 1968 in bezit van de familie Timmerman. De molen was eerst een beltmolen. Oprukkende bebouwing noodzaakte de familie tot het verhogen tot stellingmolen. Dankzij de schrijf-, plak- en kraskunst van de diverse molenaarsknechten is er een waar archief op de balken achtergebleven. Alles is zonder kleerscheuren de tijd doorgekomen en nog steeds in de molen te bewonderen.De eerste knecht van de familie Timmerman was een zekere O. Bel. De volgende knecht was L.Dijkstra. Deze heeft de verhoging van beltmolen naar stellingmolen meegemaakt. Er was in zijn tijd een kat op de molen die het wel erg trof: hij of zij kreeg een eigen ingang door de molenmuur en kon zo dag en nacht achter de muizen aan. Het kattegat werkt nog steeds.Bij de storm van 18 januari 2007 werd de molen licht beschadigd, waardoor deze een tijd niet kon draaien. In juni 2007 werd de schade hersteld en sindsdien draait de molen weer regelmatig.

FLAL lustrum wandeltocht vanuit Noordwolde (Fr.) op zaterdag 8 juni 2008.in de Vledder Es

Na basisschool Matthijsje werd Noordwolde verlaten. Aan de rand van het plaatsje Oosterstreek sloegen we af over een graspad.
Ons pad voerde nu verder over bospaden en langs weilanden. Een paar maal liepen we even over een asfaltweg om daarna opnieuw over bos- en of graspaden onze wandeling te vervolgen. We zetten koers naar de provinciegrens van Friesland met Drenthe en volgde deze daarna ruim een kilometer over een zandweg met de toepasselijke naam Grensweg.
De parkoersbeschrijving gaf nu aan dat we om een vennetje zouden lopen. Door de lage waterstand en de dichte begroeting zagen we het vennetje niet. Omdat we hier wel veel kikkers hoorden, begrepen we dat hier wel dat vennetje moest zijn.
We kwamen in een plaatsje waarvan we niet wisten hoe het heette. We vroegen aan een man, die zijn hond uitliet, naar de plaatsnaam. Hij antwoordde met Vledderveen. Daarop vroeg hij aan ons waar wij vandaan kwamen. Wij antwoordden natuurlijk met Noordwolde. Dus Noordwolde is nu leeggelopen antwoordde hij omdat hij al veel wandelaars voorbij had zien komen. In Vledderveen was nog een monument ter nagedachtenis aan de Joodse dwangarbeiders die hier in 1942 tewerk zijn gesteld. Door hen werden aan de daar lopende weg werkzaamheden uitgevoerd.Na een lang fietspad langs een zandweg en een mooi heideveld werd op 7,3 km de eerste wagenrust bereikt. Er stonden hier zowaar twee toiletcabines.
Na een goede rust vervolgden we ons pad. Dit voerde nu over landgoed Vledderhof. Er ligt hier een duur Bed and Breakfast adres. Bij de huur zit namelijk het gebruik van een open engelse auto inbegrepen om zodoende optimaal van het Drentse landschap te kunnen genieten. Verderop voerde ons pad langs een fraai natuurgebied met vennetjes. We kregen uitzicht op de molen en kerk van Vledder terwijl we door de Vledder Es liepen. Ook kwamen we langs het weilandencomplex Vledder Made.

FLAL lustrum wandeltocht vanuit Noordwolde (Fr.) op zaterdag 8 juni 2008.langs de noordkant van de Vledder Es

Er was in dit gebied niet veel autoverkeer, mede omdat de doorgaande weg was afgesloten. Dat kwam voor de wandelaars, die rust zochten, wel goed uit. Na het kerkhof te Vledder stond op een kruising een bankje met leuning. Daar maakten we dankbaar gebruik van. Want door de vele deelnemers op deze wandeltocht was een zitplaats met leuning in de schaduw op één van de verzorgingsposten minimaal.
We liepen verder om Vledder heen. Voorbij het zwembad kwamen we bij zeemuseum Miramar op de doorgaande weg van Vledder naar Frederiksoord.

De zwerfster vertelt
De excentireke oprichtster van Miramar; mej. J.A.W. Warners (1899 - 1986) heeft veel gereisd. Hoewel zij slechts een pover inkomen had, wist ze danzij veel doorzettingsvermogen maar onder vaak primitieve omstandigheden overal ter wereld de schatten der zee te verzamelen. Behalve vele voorwerpen voor de collectie van het museum, kwamen er ook spullen mee terug naar Vledder die niets met de zee te maken hebben zoals gedroogde zaden, popjes, kaarten, folders, doosjen, potjes, flesjes, waaiers, kledingstukken, tasjes, zakjes, souvenirs en vele honderden foto's dia's en ansichtkaarten. Veel van dit materiaal heeft jarenlang in dozen, laden en kasten gelegen en werd na de verbouwing van het museum keurig herverpakt en opgeborgen in het depot.

Alras naderden we de tweede verzorgingspost. Vlak voor deze verzorgingspost voerde ons pad tegengesteld aan een grote groep klootschieters. Er was hier een wedstrijd klootschieten aan de gang. Bij elke deelnemer waren meerdere mensen die keken of veilig met het balletje gegooid kon worden of die de bal met een soort harkje uit het struikgewas opviste, eigenlijk opharkte. Want met een hark kan je niet vissen.

De tweede wagenrust was de zelfde als eerste. Dus ook hier stonden twee toiletcabines. Verder dwaalden we door bosgebied Vledderveld. Na nog een grasparkoers langs de Westerbeeksloot werd op 22,4 km de grote rust bereikt. Deze was gelegen in het Dorpshuis te Wilhelminaoord. We troffen hier nog een FLAL-ler uit de omgeving van Winschoten, die pas om kwart over tien gestart was. Hoewel de pijlophalers al vertrokken waren mocht zij er nog achteraan lopen. Eigenlijk had ze het 35 km parkoers willen lopen, maar nu was ze blij, dat ze in ieder geval nog mee kon lopen.
We staken de doorgaande weg door Wilhelminaoord over en kwamen daarop langs de Nederlands Hervormde kerk, waarvan de eerste steen gelegd was door Jonkheer van Hoorn van Burgh in 1851. Hij was destijds tevens lid van de Permanente-commissie.
We ruilden de provincie Drenthe weer in voor die van Friesland. We kwamen door verschillende natuurgebieden en genoten volop. Bij een vennetje was een zee van bloeiende wolgras en dat werd natuurlijke op de gevoelige plaat vastgelegd. We passeerden een bordje van bosgebied Stichting Maatschappij van Weldadigheid. En vlak daarop was de laatste verzorgingspost op 27,5 km. Vlak voor deze verzorgingspost stonden grote kartonnen dozen waarin de schillen van bananen lagen. Daarop verheugden we ons op een banaan, maar helaas. De bananen waren op en nu moesten we ons tevreden stellen met een appel. Ook hier stond een toiletcabine.
Verder liepen we weer en we kwamen langs een boerderijtje waar allerlei verschillende snuisterijen in de tuin of aan de woning waren bevestigd. Daarna volgde nog een witgeschilderd huis waar in de voortuin een miniatuur boerderij stond. Na Bamboekwekerij en Bamboe-expositietuin Mei Chu kwamen we twee jonge amazones tegen die door hun vader op de fiets werden begeleid.

FLAL lustrum wandeltocht vanuit Noordwolde (Fr.) op zaterdag 8 juni 2008.Wilhelminaoord

Na bosgebied Spokedam kwamen we langs een rondgebouwd- en rietgedekt huis. Om het huis lag een sloot met een bruggetje om het huis te verlaten. Na bosgebied Hanestede werd Noordwolde weer bereikt. We werden in het Fries verwelkomd met de tekst “Bliede dat jim oons dörp bezuken”.Na een standbeeld en Big Train World Rotanland werd de finish op 33,7 km bereikt.

De rotanindustrie heeft Noordwolde landelijke bekendheid gegeven. Deze industrie ontstond bij toeval omstreeks 1825. Een Duitse veenarbeider verbleef een tijd in het dorp. Deze man kon mandjes vlechten van in het wild groeiende wilgentenen. Hij leerde een aantal inwoners wilgenmandjes maken. De verkoop van deze mandjes leverde geld op. Al snel keken anderen hen de kunst af. In 1860 hielden al zo'n tweehonderd gezinnen zich bezig met deze huisindustrie.Later in de 19e eeuw kreeg een predikant, ds. Edema van der Tuuk, het idee om in deze omgeving rieten stoelen te gaan maken. Hij kreeg dat idee in Amsterdam toen hij voor een winkel stond waar uit Duitsland geïmporteerde stoelen werden verkocht. De materialen waren hier voorhanden, ook werkkrachten waren er in overvloed. Kleine ondernemingen kwamen van de grond.Aan het einde van de 19e eeuw werden er in en rond Noordwolde zo'n 200.000 stoelen per jaar gemaakt, welke voor het grootste gedeelte per trein werden geëxporteerd via voormalig station Peperga.

Bij de finish troffen we Annie van der Meer en haar echtgenoot. Annie had, samen met Huib van Broekhoven, meegedaan aan de 1200 km lange monstertocht Ronde van Nederland. Zij deden dit om geld in te zamelen voor KiKa, de stichting Kinderen Kankervrij. Annie was nu vergezeld van haar man. Op deze dag konden wij het boekje van Annie voor een speciale prijs van € 8,95 kopen in plaats van € 9,95. Wij hadden dit boekje echter al eerder gekocht.
Het was een hele mooie wandeltocht geworden. Wij willen de organisatie dan ook hartelijk danken voor deze tocht.

Henri Floor

Klik HIER om naar de fotoreportage te gaan.Er zijn 53 foto's geplaatst.

11-03-08

De FLAL Robbengat wandeltocht vanuit Lauwersoog

De Robbengat wandeltocht met de FLAL vanuit Lauwersoog op zaterdag 8 maart 2008.

Op zaterdag 8 maart 2008 organiseerde de FLAL de Robbengat wandeltocht vanuit de Groningse plaats Lauwersoog. De start was vanuit restaurant Waddenzeezicht. Deze locatie was gelegen aan de haven van Lauwersoog. Dit is ook de vertreklocatie voor boten die naar Schiermonnikoog varen.

'Er gaat niets boven Lauwersoog'. Logisch, want dit is de meest noordelijk gelegen visserijhaven van Nederland. Door de gunstige ligging ten opzichte van de noordelijke visgronden, de Deense kust en de Duitse bocht is Lauwersoog al decennia lang in trek bij de vissers die hier hun netten uitzetten. De afstand tussen de visgronden en de haven is voor de visser immers van groot belang. Bij slecht weer is hij niet alleen eerder binnen, maar door het kortere aantal uren 'stomen' bespaart hij bovendien op zijn brandstofrekening. Vandaar dat vissers van verschillende nationaliteiten Lauwersoog wekelijks aandoen.
Het centrum van alle activiteiten op Lauwersoog is de visafslag. Door de afsluiting van de Lauwerszee in 1969 verloren de visafslagen in Zoutkamp en Dokkumer Nieuwe Zijlen op slag hun functie. In 1973 nam de nieuwe afslag van Lauwersoog deze taken over.

Er waren nabij de start twee grote gratis parkeerplaatsen waar de wandelaars hun auto konden stallen. Wandelaars die uit oostelijke richting kwamen, stalden hun auto op de parkeerplaats aan de Groningse kant. Wandelaars die uit westelijke richting kwamen, werden verwezen naar de parkeerplaats aan de kant van Friesland
We spraken een wandelaar uit Harlingen die vaak foto’s tijdens FLAL tochten maakt en deze ook op internet plaatst. Toen hij van de parkeerplaats naar de start liep kwam hij een wandelaar uit Beekbergen tegen, die op de 60 km gestart was. Hij zei tegen hem: maak maar een foto van mij. Dan kan ik later aan mijn vrouw laten zien dat ik op deze tocht echt aanwezig was. Het restaurant was te klein om alle wandelaars tot 9 uur binnen te houden. Daarop werd om 10 minuten voor negen besloten om de 25 en 40 km lopers te laten vertrekken. Even voor 8 uur waren de 60 km lopers al vertrokken.

Nog voordat we de Lauwerssluizen helemaal waren overgestoken bevonden we ons in de provincie Friesland. En daarin zouden de 40 en 60 km lopers het grootste deel van de dag wandelen. De 25 km lopers bleven hoofdzakelijk in het Groningse. Wij hadden het 40 km parkoers gekozen.
Langs de Waddenzeezijde volgden we de eerste paar kilometers langs de zeedijk westwaarts. Door het nevelige weer bij de start konden we het eiland Schiermonnikoog niet zien liggen, wat normaliter hier wel het geval is. Na ongeveer 2 km staken we de Waddenzeedijk over en liepen verder langs de N361 verkeersweg over een fietspad en langs de Bantpolder
Bij het Banthûske staken we de verkeersweg over en liepen verder over een grasdijk langs het Lauwersmeer. Toen we de jachthaven van Oostmahorn bereikten, verlieten we de grasdijk. We passeerden de aanlegsteiger vanwaar vroeger de boot naar Schiermonnikoog vertrok. Het weer was inmiddels zover opgeknapt dat we ons fototoestel te voorschijn haalden. Daarop kwamen we bij Esonstad en liepen dwars door dit recreatiepark. We maakten hier flink wat foto’s. Het leek wel een open luchtmuseum. Auto’s waren hier praktisch niet. Door een echte stadspoort verlieten we Esonstad weer. Buiten de plaats stonden de auto’s op een grote parkeerplaats. Toen we aan een bewoner in Esonstad vroegen hoe de plaats heette, moest hij even nadenken en zei toen Anjum.

Oostmahorn is een buurtschap bij het dorp Anjum in de gemeente Dongeradeel. In 2004 telde het ongeveer 80 inwoners.
Tot de afsluiting van de Lauwerszee vertrok van hier de veerboot naar Schiermonnikoog. Ook was er het KNZHRM-reddingstation Oostmahorn gevestigd, met de beroemde zelfrichtende reddingboot Insulinde. In 1961 werd te Oostmahorn een werkhaven aangelegd in verband met de afsluiting van de Lauwerszee.
Tegenwoordig heeft Oostmahorn een jachthaven aan het Lauwersmeer. Iets ten zuiden van Oostmahorn werd het recreatiepark Esonstad gebouwd. De gemeente Dongeradeel is voornemens aan Oostmahorn de dorpsstatus toe te kennen. Een ingangsdatum is evenwel nog niet bekend.
Esonstad is een recreatienederzetting. Het bestaat uit een bungalowpark rond een meer en een quasi-historisch stadje. Met de bouw van de huisjes van het stadje werd in 2004 begonnen; in 2007 was de oplevering.
Op de plaats van Esonstad moet in de vroege middeleeuwen ook een nederzetting hebben gelegen, die Friesland beschermde tegen aanvallen van de Noormannen. Het bestaan van dit verdwenen Esonstad is echter niet bewezen.

Daarop passeerden we een bord met onder andere de tekst ganzengedooggebied. We vroegen ons af wat dit kon betekenen

Om de toenemende onvrede bij boeren weg te nemen is het Jachtfonds in overleg met boeren tot een nieuw initiatief gekomen om de opvang van ganzen op een meer structurele manier op te lossen: door het instellen van zogenaamde ganzengedooggebieden. Dit zij gebieden waar de ganzen ongestoord op het land van boeren kunnen grazen, doordat er van te voren met die boeren afspraken zijn gemaakt over de financiële vergoeding die zij krijgen.

Langs de voet van de oude Waddenzeedijk liepen we verder naar Ezumazijl. Bij het Dongerdielengemaal sloegen we bij een schutsluis af. Hier was een glibberig dijkje dat door basaltstenen gevormd was. Hier durfde ik niet verder. Een vriendelijke wandelaar, één van de velen, verleende hulp, waarop ik de tocht toch durfde voort te zetten. Het dijkje bestond uit basaltstenen en was van vorm rond. Als je naar links de dijk afgleed, kwam je in het water terecht. De andere kant op stond onderaan de dijk een prikkeldraad hek. We waren verbaasd hier een wit rode markering van een LAW (Zevenwoudenpad) aan te treffen. Wij vonden het eigenlijk onverantwoordelijk om het parkoers over zo’n gevaarlijk dijkje te laten lopen. Je doet op eigen verantwoording aan deze wandeltocht mee, maar er wordt geen alternatieve veiliger route aangeboden. Let wel dit is een persoonlijke mening.

Het Zevenwoudenpad door oostelijk Friesland biedt wandelaars de kans om het andere Friesland te ervaren: het Lauwersmeer, de veenkoloniën en de zandgebieden. Dus: dykwâllen, coulisselandschap, bossen en heidevelden. Zowel de grote openheid van de waddenkust en het noordelijke polderland als de betrekkelijke beslotenheid van het Friese Woudengebied. Verder: oude haventjes aan de voormalige Lauwerszee en het prachtige stadje Dokkum. Vele onverharde paden en halfverharde binnenweggetjes. Voor wandelaars die stilte zoeken! Het 155 km lange pad loopt van Lauwersoog naar Steenwijk.

We kwamen nu in een natuurgebied met loslopende Konikpaarden. Daar zijn wij niet zo dol op. Daarop lieten we ons tempo zakken totdat achterop komende wandelaars ons passeerden en wij achter hen aan verder liepen.

Eigenlijk was het Konikpaardenras officieel uitgestorven. Toch heeft men dit oerpaard uit het verleden kunnen 'terugfokken'. Vijftienduizend jaar geleden leefden er drie paardenrassen in Europa in het wild: het bospaard, het przewazlski-paard en de tarpan. De tarpan is het ras dat als voorloper wordt gezien van het konikpaard. Ze leefden in de uitgestrekte moerassen en bossen van Polen. De laatste tarpan is echter rond 1870 door overbejaging uitgestorven. Het vlees van de tarpan werd veel gegeten, het stond bekend als een delicatesse. Daarnaast vingen boeren in het gebied de dieren en kruisten getemde tarpans met hun eigen, tamme paarden. In Polen leven nog veel paarden met een beetje tarpan-bloed. Maar pure tarpan-genen bestaan niet meer. Deze half-tarpans worden in het pools 'konik' genoemd, wat 'klein paardje' betekent.
Aan de hand van oude beschrijvingen en een enkele afbeelding is geprobeerd het oude ras terug te fokken. Daarmee is men in de jaren dertig in Proznan begonnen. Daartoe had de Poolse regering alle paarden gevorderd die nog op de oude tarpans leken. Nakomelingen van deze dieren vormden de basis voor de nieuwe Poolse tarpan. In 1981 heeft in Nederland de stichting 'Tarpan' er voor gezorgd, dat er een keuze kon worden gemaakt uit een groep paarden met verschillende 'bloedlijnen'. Deze paarden zijn ter beschikking gesteld aan het Groninger Landschap en aan Staatsbosbeheer. De eerste dieren werden losgelaten op het terrein van de Ennemaborg (436 ha). Deze kleine groep breidde zich al snel uit en er zijn in de loop der jaren veel paarden vanuit dit gebied naar andere terreinen overgeplaatst. Deze groepen werden later aangevuld met in Polen aangekochte Konikpaarden.

We werden ingehaald door een groep luidruchtige wandelaars. Door het snelle tempo dat zij hadden, dachten we aan 60 km lopers, maar dat bleek toch niet het geval te zijn. We wisten niet hoe het 60 km liep. Soms wordt de 60 km gevormd door de 40 km met op verschillende plaatsen lusjes om de 60 km vol te maken. Vaak ook is het een echte lus van 20 km.
We kwamen weer vrij dicht langs het Lauwersmeer en kregen uitzicht op een vogelhut. Langs de weg was een parkeerplaats voor auto’s op deze doodlopende weg. Er stond een auto geparkeerd. De inzittenden genoten, aangenaam uit de wind, van het uitzicht en de stilte. Vervolgens kwamen we door het natuurgebied Ezumakeeg

De Ezumakeeg ligt even ten zuiden van Oostmahorn en dichtbij Ezumazijl. Het gebied was na de afsluiting van de Lauwerszee in 1969 aanvankelijk een project in het kader van de landaanwinningwerken. Door de toenmalige beheerder van dit gebied, de Rijksdienst voor IJsselmeerpolders (RIJP), werd het in die eerste jaren na de inpoldering ingericht als bouwland en verpacht aan boeren. Er werden greppels gegraven en via bemaling werd de kleine polder ontwaterd.
Koolzaadvelden trokken toen in het voorjaar veel bekijks. In 1993 kwam het beheer van het gebied in handen van Staatsbosbeheer (SBB). Die instantie had geen behoefte om hier bouwland te exploiteren en ontwikkelde voor de Ezumakeeg een natuurontwikkelingsproject. Samen met een aantal kleinere maatregelen werd de bemaling gestaakt en het gebied ontwikkelde zich verder op eigen kracht tot een schitterend stukje Lauwersmeer. Zo vormden zich in de loop der jaren in het gebied van de Ezumakeeg talloze kleine eilandjes, als ideale broedgebieden voor verschillende soorten vogels, omdat roofdieren als de vos er simpelweg niet konden komen. Nadat de eerste vogelkijkhut door vandalen in de brand was gestoken, is er nu een schitterende hut voor in de plaats gekomen. Van hieruit kunnen tientallen bezoekers ongemerkt de vogelrijkdom van dichtbij bekijken. Waarnemingen van bijzondere soorten, blijven maar toenemen. Vooral ook, omdat de echte 'vogelaars' de Ezumakeeg hebben ontdekt om hun hobby in alle rust uit te kunnen oefenen. Zo werden er in 2000 maar liefst 500 foeragerende lepelaars geteld, ongeveer een kwart van de totale Nederlandse populatie.

Even voor buurtschap Nylân kwamen we langs een nieuw huis dat net achter een dijk op een verhoging was gebouwd, waardoor de zitkamer uitzicht had over de dijk op het Lauwersmeer. In Nylân stonden verder enige zeer grote kop-hals-romp-boerderijen waarvan de romp wel heel groot was. Op een grasdijk in Nylân liepen 2 ezels. Lang de Enwierumer polder werd een klein bosgebiedje langs de N358 bereikt en doorkruist.
In buurtschap Dokkumer Nieuwe Zijlen was de eerste grote rust op 18 km in kunstcafé dreamgalerie te Engwierum, waaronder Dokkumer Nieuwe Zijlen valt. De rustgelegenheid lag bij een sluis in het Dokkumer Grootdiep. Langs de kant waren talrijke boten afgemeerd.

Het ís een ‘dream’, deze prachtige locatie van de gelijknamige galerie en kunstcafé. De naam van de locatie is bedacht naar aanleiding van een minder dromerige omstandigheid: de Friese film naar aanleiding van de zaak Hogerhuis, de broers die onschuldig vastzaten vanwege een niet gepleegde roofoverval. De film is in de jaren ’80 gedeeltelijk opgenomen op de kade van Dokkumer Nieuwe Zijlen.
Het cafégedeelte van De Dream ademt nog helemaal de eeuwenoude sfeer. Menigeen herinnert zich ter plekke nog de activiteiten van weleer: de garnalenvissers die hun schepen aan de kaden legden, de visafslag en de borrel in de herberg. Met het ontstaan van het Lauwersmeer zijn deze activiteiten verdwenen, de sfeer is echter nooit verloren gegaan.
De naam Engwierum stamt waarschijnlijk af van Edingawerum, dat ongeveer betekent: ‘de terpen waarop vroeger de Edinga's woonden’. Engwierum lag vroeger aan zee waar het Dokkumer Diep overging in Lauwerszee. Door aanslibbing kwam het dorp steeds verder van zee af te liggen. De afdamming van het Dokkumer Diep in 1729 betekende de afsluiting van dit proces.

We troffen op deze rust een wandelaar uit Zwolle. Hij had ons meteen herkend, mede ook van de wandeltocht Rondje Texel in juni 2007. We kregen nog een compliment voor onze website en namen dit compliment graag aan.Voordat we het Dokkumer Grootdiep overstaken passeerden we nog een monument.

Een monument bij de sluizen herinnert aan twee figuren die een belangrijke rol hebben gespeeld bij de totstandkoming van de sluizen, namelijk Willem Loré en Johan Vegelin van Claerbergen.

Bij de Willem Loréslûs staken we het Dokkumer Grootdiep over. Even verderop lag aan onze linkerhand Jachthaven Lunegat. Aan onze rechterhand lag de Eskespolder overgaand in de Nieuwe Buitenpolder. Opnieuw werd een bosgebied doorkruist, één van de weinige in dit gebied. Ditmaal was dat Kollumeroord. Bij het gelijknamige restaurant sloegen we af.
We werden hier ingehaald door twee 60 km lopers. Toen we vroegen of zij de eerste 60 km lopers waren, ontkenden zij dit. Toen we vroegen of ze wel 60 km-lopers waren, zeiden ze: Ja, maar er zit één 60 km loper voor ons. Daarna dwaalden we door natuurgebied met veel uitzicht op zwartgekleurde bomen en struiken in een gebied met wit tot geel gekleurd gras. Daarna volgde de Kollumerwaard, dat ook een militair Schietterrein is. Wij waren hier gelukkig geen doelwit. Vanaf een uitzichtheuvel hadden we een fraai uitzicht op de omgeving.

In het Lauwersmeergebied leven 'grote grazers' het gehele jaar op de voormalige zandplaten en kwelders van de oude Lauwerszee. De meeste Schotse Hooglanders en Konikpaarden lopen rond op de Kollumerwaard en de Zoutkamperplaat. Hun totale leefgebied bedraagt zo'n 2000 hectare. Het aantal Konikpaarden telt gemiddeld 160 dieren en dat van de Schotse Hooglanders 250 stuks. Samen zorgen de runderen en de paarden voor een open en half open landschap in het Lauwersmeergebied. Zonder begrazing zullen binnen korte tijd overal uitgestrekte rietvelden met ruigtekruiden en broekbossen ontstaan. De graasactiviteiten zorgen voor afwisseling in het landschap. Op de plaatsen die voor de grazers bijna onbegaanbaar zijn, ontstaan bosstruwelen. De meer hoger gelegen delen worden als grazige open plekken in stand gehouden en soms uitgebreid ten koste van riet- en ruigte begroeiing. De open plaatsen worden op hun beurt weer veel bezocht door watervogels en ganzen, die zich te goed doen aan het jonge riet en de zaden van de verschillende plantensoorten

In een haakse bocht van het betonpad was onwisbaar het beton de tekst "Jopjes pad 20-10-06" geschreven. Dan kon dus inhouden dat dit pad rond deze tijd verhard was met beton. Want volgens de routebeschrijving werd aan het begin van dit pad melding gemaakt van een graspad. In combinatie met een aantal andere niet geheel juiste omschrijvingen concludeerden we hieruit dat de routebeschrijving van een vorige keer werd gebruikt en die niet op alle punten was gecontroleerd. Want de FLAL heeft al vaker een tocht vanuit Lauwersoog georganiseerd. De laatste keer was dat op XXXXXXXXXX.
Na natuurgebied Zoutkamperplaat verlieten we de provincie Friesland. Vlak voor de Friese Sluis nabij Zoutkamp stond op een pijl: pas op het water. Dat was inderdaad oppassen geblazen. Hier moest je geen hoogtevrees hebben, want de route liep over een sluismuur, waarnaast loodrecht beneden het kolkende water was.
Aangezien ondergetekende wel last had van hoogtevrees was er weer een probleem. Want over die sluismuur durfde ik ook al niet te lopen. Naast de smalle sluismuur zaten in de dijk weer van die grote basaltstenen. Dezelfde als bij Ezumazijl. Het was dan ook geen optie om hier overheen naar boven te lopen of te klimmen. Maar zo’n 100 meter naar rechts ging de dijk over van basaltstenen in een grasdijk. Vlak voor de laatste bocht naar links voor de Friese Sluis liep een pad naar rechts. Dit liepen we nu naar rechts, dus van de officiële route af. En daar waar de met gras begroeide dijk begon, liepen we omhoog de dijk op. Bovenaangekomen stond een hekwerk, waar je niet zonder kleerscheuren overheen kon. Bovendien liep de dijk aan de andere kant van het hek stijl omlaag naar een verkeersweg (N388). Daarop volgden we het hekwerk naar het eindpunt van de sluismuur en hier konden en durfden we de route te vervolgen.

Na de Friese Sluis volgde even later nog de provinciale sluis (Reitdiepsluis) alvorens Zoutkamp bereikt werd. Aan de westzijde van de provinciale sluis heette het water Zoutkamperril en aan de oostzijde het Reitdiep.
Een oud gebouwtje aan de provinciale sluis zag er heel apart uit. Aan de kade van Zoutkamp lagen talrijke boten. Zoutkamp zag er op afstand mooi uit, maar omdat de wandeling toch al 43 km lang was, kon hier niet extra door gelopen worden. Een groot bord verwees nog naar een palingrokerij
Op een groot vrijstaand en opvallend huis stond de naam De Batterij vermeld. Ook volgden we nog een traject van de ANWB autoroute Ommelanden.
Een uithangbord maakte reclame voor een Garnaaltje, een likeur voor schippers na gedane arbeid. Onderaan stond dat bij 5 of meer glazen het schipperen of loodsen sterk werd ontraden.

De naam Zoutkamp is te herleiden tot ‘Solte Campe’, een plaats waar vroeger zout is gewonnen uit laagveen en werd voor het eerst in 1418 genoemd. Zoutkamp is ontstaan uit een schans die in 1575 is aangelegd door de Spanjaarden. In 1759 stonden er 25 huizen en in 1882 werd de vesting opgeheven. Op 6 maart 1883 verdronken negen vissers uit Zoutkamp bij een zware storm.
Het dorp kenmerkte zich daarna als vissershaven en vestigingsplaats van vis- en garnalenverwerkende bedrijven (Heiploeg). Aan de rol van vissershaven kwam met de indijking van de Lauwerszee in zekere zin een eind.
Zoutkamp is van origine een vissersdorp met een vestingstructuur. Deze structuur is de laatste tijd weer in ere hersteld. Het negentiende-eeuwse, gerestaureerde huis op de dijk, ‘De Batterij‘, herinnert nog aan de tijd dat Zoutkamp een vestingplaats was. Zoutkamp is een watersportcentrum en thuishaven van een bruine vloot.
De visserijhistorie wordt levend gehouden in het Visserijmuseum met VVV-kantoor. Verder zijn in Zoutkamp het Rijwiel- en Bromfietsmuseum; een kegelcentrum en een Kleinkunst- en poppentheater te vinden.

Bij de Hunsingosluis, de sluis in de rivier Hunsingo verlieten we Zoutkamp. Wel kwamen we nog langs een jachthaven, één van de velen in deze omgeving. Bij boerderij Panser in de Panserpolder stonden koeien buiten de stal, maar nog op het terrein van de boerderij in een met hekwerk afgeschermd gedeelte.Over een smal en éénpersoons breed betonpad liepen we via boerderij Beusum naar Vierhuizen.
Hier was de grote rust op 28 km in café restaurant Het Lachende Paard. In de herberg hingen 16 oude koffiemolens aan een muur. Na de grote rust liepen we langs een toegangshek van een begraafplaats verder door het dorp Vierhuizen. De plaatselijke kerk en de molen werden op de gevoelige plaat vastgelegd.

De plaatsnaam Vierhuizen kwam in 1525 voor het eerst voor. Het dorp ligt vlak achter de dijk rond de vroegere Lauwerszee, nu Lauwersmeergebied. Op het kerkhof staat nog een gedenkteken voor de slachtoffers van een dijkdoorbraak in de Westpolder in de nacht van 30 op 31 januari 1877. Op de boerderij Torum bracht de bekende landbouwminister en EG-commissaris Sicco Mansholt zijn jeugdjaren door. Hij is op deze boerderij geboren. H.D. Louwes, bekend parlementslid en voorvechter in de landbouwpolitiek, vooral bij de oprichting van het Landbouwschap, woonde en werkte zijn hele leven in Vierhuizen, op de boerderij Nieuw Midhuizen. Vierhuizen is nog een oorspronkelijk dorp. Er is een zeventiende-eeuwse NH-kerk. Dominant is echter de korenmolen uit 1858 ‘De Onderneming’. Dit is de oudste lesmolen in de provincie Groningen. Vierhuizen werd landelijk bekend doordat de NH-kerk, waarvan het oudste deel uit 1200 stamt, de finale won van het AVRO tv-programma BGL (Bank Giro Loterij) Restauratie, eind 2006. Als winnaar van dit programma heeft de dorpsgemeenschap nu 1 miljoen euro te besteden om de kerk en het kerkorgel op te knappen.Molen De Onderneming te Vierhuizen is een achtkantige bovenkruier met stelling uit 1858, vroeger korenmolen. Het is de oudste lesmolen in de provincie.

Nu zetten we koers naar de N361 en volgden deze tot voorbij de Willem Lodewijk van Nassaukazerne. Normaal is het in een weekend vrij doods en stil op een kazerne. En aanvankelijk was dat hier ook zo. Maar opeens hoorden we muzikale klanken, de eerste tijdens deze wandeling. Deze bleken afkomstig van een muziekorkest die op het terrein van de kazerne een optreden gaf. Hoewel optreden, we moeten hier meer denken aan een oefening, want langs de kant stonden geen toeschouwers. Met mijn telelens maakten we een paar opnamen. Er werd, voornamelijk door de vrouwelijke leden van het muziekorkest De leden van de muziekkapel zagen er relatief jong uit. Later bedachten we dat toen wij 18 jaar oud waren, ook al gekeurd werden voor de verplichte militaire dienst, die toen nog bestond.

De Willem Lodewijk van Nassaukazerne ligt aan de westkant van de provinciale weg Ulrum-Lauwersoog (N361). De kazerne is vernoemd naar Willem Lodewijk van Nassau (1560-1620), die van 1584 tot aan zijn dood stadhouder van Friesland was en later ook van de gewesten Drenthe en Groningen. In Friesland staat Willem Lodewijk van Nassau bekend onder de bijnaam "Us Heit" , Fries voor "Onze Vader". Willem Lodewijk van Nassau was de zoon van Jan van Nassau, een broer van Willem van Oranje. Hij speelde in de Tachtigjarige Oorlog, samen met Prins Maurits, een doorslaggevende rol, omdat hij belangrijke hervormingen in het leger doorzette. Aan de ene kant zorgde hij ervoor dat de militairen op regelmatige tijden soldij kregen, aan de andere kant verlangde hij als tegenprestatie uiterste discipline.
De Lodewijk Willem van Nassaukazerne is gebouwd in de jaren ‘80 en biedt accommodatie voor oefenende eenheden uit Nederland en eenheden in NAVO-verband.

We staken de Marneweg (N361) over en volgden nu een fraai graspad. Aan onze linkerhand was overwegend geelwit gekleurd gras en rechts lag het Vlienderbalgbos. We besloten het tempo te verhogen, want er was toch nog een reële kans dat we voor half 6 bij de finish aan konden komen om dan met de bus, die éénmaal in de twee uur richting Dokkum reed, huiswaarts te keren. Verderop liepen we nog een eindje door het Marnebos.
We staken de N361 over en door een vreemdsoortige hoekige poort betraden we het Lauwersoog-bos. Enige borden gaven aan dat het recreatieterrein Nieuwe Robbengat werd heringericht.Na de jachthaven van Lauwersoog, gelegen aan de zuidzijde van de N361 kwamen we langs de haven van Lauwersoog gelegen aan de noordzijde van de N361. We zagen de boot naar Schiermonnikoog liggen.
Een bord gaf nog aan op welke dagen het schietterrein Marnewaard in gebruik was. Voordat we de laatste sluis overstaken voor de finish ging de brug nog omhoog en moesten we even wachten. Na 8 uur lopen werd de finish bereikt.
De afstand tussen de eerste en de tweede grote rust was volgens de parkoersbeschrijving 10 km. Nu deden wij daar 3 uur over. Dat is niet waarschijnlijk. Wij denken dan ook dat deze informatie niet klopte. De totale opgegeven afstand was 43 km, hetgeen zou inhouden dat het van de tweede grote rust naar de finish 15 km zou zijn. Als het enigszins mogelijk was wilden wij de bus van half zes huiswaarts nemen, omdat de bus rond dit tijdstip maar éénmaal in de twee uur rijdt. Om 15 km in 2½ uur te lopen, nadat we al 6 uur onderweg waren, is voor ons een grote opgave. Toen we na de 2e grote rust al even onderweg waren, bedachten we dat die 15 km misschien maar 10 of 12 km kon zijn. Daarvan uitgaande besloten we het wandeltempo op te voeren. Daarbij haalden we zowaar nog wandelaars in, wat tijdens de tocht nog niet gebeurd was, met uitzondering van de grote rusten waar sommige wandelaars langere rustpauzes dan wij namen. Wij denken dan ook dat de werkelijke grote rusten op respectievelijk 17 en 32 km lagen.
In dit verslag komen meerdere keren de naam Zijlen tegen. De betekenis van dit woord is spui-locatie. Dus een plaats waar overtollig water wordt gespuid.Wij willen de parkoersuitzetter en de gehele organisatie danken voor het organiseren van deze tocht.

Ook bij deze tocht waren wij al een dag tevoren in de omgeving gearriveerd om op tijd te kunnen startten. We overnachtten zoveel mogelijk op adressen van de Stichting Vrienden op de Fiets. In Lauwersoog was weliswaar een overnachtingsadres, maar daar vandaan was het ongeveer 2 km lopen naar de start. We vonden daarop in Dokkum een geschikt overnachtingadres op 2 minuten lopen van het busstation. De eerste bus vertrok al om 6 uur op zaterdagochtend naar Lauwersoog. Wij namen daarop de tweede bus, die in 20 minuten naar de start reed. We kwamen hier om 8.05 uur aan.
De gastvrouw op ons overnachtingadres was achter in de zeventig. Toen ik van mijn website met wandelverslagen vertelde, was zij zeer geinteresseerd. Sinds twee maanden was zij aktief op internet. Ze was zelfs zo enthousiast dat ze haar labtop tevoorschijn haalde en ik mijn website aan haar liet zien. Ze zou het verslag beslist lezen van deze tocht en ook naar de fotoos kijken.
Vrijdagavond moest ik natuurlijk ook wat warm eten. Daarop liep ik naar het centrum van Dokkum en at uiteindelijk in HCR De Posthoorn. Ik was hier met mijn rugzak binnen gelopen. Toen de ober mij bediende vroeg hij of ik aan de wandel was. Toen ik vertelde dat ik de volgende dag een wandeling zou lopen, zei hij meteen dat dat dan de FLAL-tocht vanuit Lauwersoog moest zijn. Als hij vrij was geweest had hij namelijk ook meegedaan op het 25 km parkoers.

Henri Floor

Klik HIER om naar de fotoreportage te gaan.Er zijn 111 foto's geplaatst.

30-01-08

De Moere wandeltocht met de FLAL vanuit Grolloo

De Moere wandeltocht met de FLAL vanuit Grolloo.

Op zaterdag 26 januari 2008 organiseerde de FLAL de Moere wandeltocht over de afstanden van 25 en 40 kilometer. De start was vanuit café restaurant Hofsteenge. Wij waren weer eens de vorige dag neergestreken bij een adresje van de Stichting vrienden op de Fiets. We waren daar op vrijdagavond in het donker gearriveerd. Op deze zaterdagochtend waren we in het donker naar de start gelopen. Even voor half negen keken we naar buiten en zagen dat het licht geworden was. We hadden nog een half uur te gaan voor de start. Daarop besloten we, gewapend met ons fototoestel, een aantal foto's van het dorp te maken. Dat was het borstbeeld van Harry Muskee, de leadzanger van de bluesgroep Cuby and the Blizzard.

Harry Muskee (10 juni 1941) Zanger van de band Cuby and the Blizzards.
Harry Muskee werd tijdens de oorlog geboren in het Wilhelmina Ziekenhuis te Assen. Aanvankelijk woonde hij met zijn moeder bij zijn opoe, omdat zijn vader gevangen was genomen en naar Duitsland was afgevoerd. Na de oorlog, hij was toen vier jaar, zag hij zijn vader voor het eerst. Op zijn vijftiende ging hij voor het eerst naar gitaarles en op de Mulo kwam hij in aanraking met Jazz en Dixieland. Met de broers Jaap en Henk Hilbrandie richtte hij de band The Mixtures op. Uit deze band kwam The Old "Fashioned Jazz Group" voort en speelde vooral op schoolfeesten in Assen. Toen hij bij de platenzaak de LP "Live at Newport" van John Lee Hooker aantrof, besloot hij dat hij deze muziek ook wilde gaan maken. Harry brak door met The Blizzards. Na het uiteenvallen van Cuby and the Blizzards toerde hij rond met formaties als Red White & Blue, de Harry Muskee Band, de Muskee Gang en Muskee. Uiteindelijk bleek de originele naam Cuby & The Blizzards de meest pakkende te zijn en onder deze naam, toert Harry alweer vele jaren door binnen- en buitenland.

De Moere wandeltocht met de FLAL vanuit Grolloo op zaterdag 26 januari 2008.beukenlaan in het Drouwenerveld

Verder nog de boerderij waar Cuby and the Blizzard hadden gerepeteerd voor de langspeelplaat "Groeten uit Grollo". Naast de toegangsduur waren de letters HM (Harry Muskee) geverfd. Nu was dit een zakelijk adres. In de 60er jaren stonden de letters CB (Cuby and the Blizzards) naast de toegangsdeur geverfd.

Harry Muskee en Voorstreek 4
Dit is de boerderij waar Cuby and the Blizzards repeteerden voor onder andere de elpee "Groeten uit Grollo" die in 1967 uitkwam. Drentse bluesmuziek die jaren achtereen furore maakte. Op de brink staat de bronzen kop van Muskee waarmee een stuk geschiedenis van Grolloo, het dorp waar hij zes jaar woonde, wordt vastgelegd. Voor de optredens bij Café Hofsteenge, stond de band in het begin op het biljart, want een echte installatie had men nog niet. Even verderop stond een onbewoonbare boerderij. Voor f 80,- per maand was Harry de huurder van een boerderij met slechts een werkend waterkraantje erin op de pompstraat. Café Hofsteenge werd het tweede huis, voor de maaltijd en de wc, want die was er ook niet. "Desolation", "Groeten uit Grollo" en "Trippin through a midnight blues" zijn in de boerderij ontstaan. "Apple Knockers Flophouse" is een nummer dat is ontstaan in Grolloo. Het is Amerikaans "slang" voor een goedkoop logement voor de nacht. Het is een autobiografisch nummer over de gezelligheid van de boerderij in Grolloo

Ook ons overnachtingadres werd nog gefotografeerd. Verder nog markante gebouwen aan de Middenstreek en tenslotte nog de Nederlands Hervormde kerk.
Teruggekeerd bij het borstbeeld van Harry Muskee zagen we opeens dat de wandelaars gestart waren. En het was pas tien voor negen. Daardoor hadden we het toespraakje gemist waarin werd gezegd dat er een parkoerswijziging was. Dat merkten we later onderweg wel, maar dat er toespraakje was geweest lazen we pas later op internet.
Na de start volgden we de Hoofdstraat en liepen langs huize 't Meesterhoes en de Nederlands Hervormde kerk. Daarna sloegen we af en bij de begraafplaats verlieten we Grolloo met het oversteken van de N376. Eerst liepen we door en langs de Zuider Esch. Daarop werd boswachterij Gieten/Borger bereikt.

Boswachter Karel Bos vertelt: "De stilte in boswachterij Gieten- Borger is intens, ver weg van steden en snelwegen. De bossen zijn tamelijk vochtig en er komt regelmatig nevel voor. Dat is heel sfeervol, vanuit een dicht sparrenbos kom je dan plotseling op een open heideveld met verstilde vennetjes tussen de mistflarden.
In de crisistijd rond 1930 zijn de woeste gronden met heidevelden en zandverstuivingen op dit deel van de Drentse Hondsrug ontgonnen en omgespit om er bos te kunnen planten. De oudste bomen in Gieten-Borger zijn nu ongeveer zeventig jaar oud. De laatste jaren proberen we het productiebos zorgvuldig en stapsgewijs om te vormen naar meer natuurlijk bos met verschillende soorten inheemse loofbomen en van verschillende leeftijden. Dat maakt het bos afwisselender en aantrekkelijker. We planten dan ook geen bomen meer aan, ze kiemen vanzelf. Grote karakteristieke bomen worden met rust gelaten en dode bomen laten we staan, zolang ze geen gevaar vormen voor onze bezoekers."

De Moere wandeltocht met de FLAL vanuit Grolloo op zaterdag 26 januari 2008.vennetje vlak voor Gasselte

Door het Grollooërveld werd de Tienmaatsweg bereikt. Hier liepen we langs weilandengebied de Koelanden. Opnieuw in bosgebied kwamen we achtereenvolgens langs het Vossenveen, het Wulpenveen en de Rondeplas.
We staken de N857 over en kwamen vervolgens langs een groot omrasterd heideveld dat op het Drouwenerveld was gelegen. We bereikten een keienweg. Hier was de splitsing met de 25 kilometer en tevens het begin van de eerste omleiding. Even verderop kwamen we langs het fraaie meertje Watermolenveen. De zon was inmiddels helderder geworden. Daardoor ontstonden er mooie kleurschakeringen.

Flintenwegen (kasseien of kinderkopjes)
De historische flintenwegen zijn welgeteld zo'n 26 kilometer met de hand gelegde kleine granieten veldkeien. Ze zijn aangelegd tijdens de bebossingen van zand- en heidegronden in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. Vanaf begin vorige eeuw gold een indeling in twee typen bosaanleg. Eén categorie had als hoofddoel zandverstuivingen en woestijnvorming de baas te worden. Andere aangelegde bossen dienden in de eerste plaats de houtoogst. In de laatste categorie vinden we deze bijzondere soort ontsluitingsweg, de 'flintenwegen’.
In de boswachterijen die op de 'woeste gronden' van voorheen zijn aangelegd, zijn tevens forse zwerfkeien te vinden waarop het bosvaknummer geschilderd is. Deze hoekstenen dienden vooral in de beginjaren ter oriëntatie in het nog open veld. Driekwarteeuw later dienen ze de recreatie in de inmiddels hoog opgeschoten bossen.

We naderden de N34 en hier liepen we via een viaduct onderdoor. In de tunnel was een goede akoestiek. Nadat wij een paar keer een joehoe uitroep ten gehore hadden gebracht volgde een mooie galm.
Vlak voor Drouwen hing een FLAL-pijl wat vreemd aan een dun takje. Dichterbij gekomen zagen we wat de bedoeling hiervan was. We konden hier langs twee hunebedden lopen. Dat waren de hunebedden met de nummers D15 en D16. Wij bekeken ze van dichtbij. We doorkruisten Drouwen en aan de andere kant van het dorp was de eerste grote rust in café restaurant De Oude Waag. Een kom erwtensoep bedroeg 5 euro. Wij dachten, dat er niet veel wandelaars zouden zijn die dat bedrag voor een bord erwtensoep over hadden. Tegenover de rust lag een grote natuurschaatsbaan die er nu erg nat bijlag.
We verlieten Drouwen in oostelijke richting. Daarbij liepen we door de Oosteresch. Hier even ten zuiden ligt het buurtschap Bronneger. Vervolgens liepen we door en langs de Kemperesch naar het Drouwenerzand. Op dit pad troffen we een man die zich op zijn karretje door een paard liet voorttrekken. Elders was deze man op het parkoers te vinden getuige de foto van een collega internet-fotograaf-wandelaar.

De Moere wandeltocht met de FLAL vanuit Grolloo op zaterdag 26 januari 2008.Sodemorseweg te Gasselte

Op een paal waarop het naambordje van het Drouwenerzand was bevestigd, waren ook markeringen aangebracht van deze FLAL-tocht en geelblauwe en geel rode markeringen.

Tussen Drouwen en Gasselte ligt op de Hondsrug het natuurgebied "Het Drouwenerzand". Het stuifzandgebied is in de loop der tijd ontstaan door overbegrazing, het steken van heideplaggen en het delven van keien. Een groot deel van het gebied is in de 20e eeuw bebost, maar een gedeelte van het stuifzandgebied is bewaard gebleven. Het initiatief tot bebossing van het Drouwenerzand kwam in 1903 van de "Oranjebond van Orde’, een antisocialistische organisatie. De feitelijke bebossing is in het begin van de 20e eeuw uitgevoerd door de Heidemaatschappij. Ten noordoosten van het zandgebied is - in het Drouwenerzand - een heidegebied met karakteristieke jeneverbesstruiken ontstaan. Het gebied wordt thans beheerd door het Drentse Landschap, die er een kudde Drentse heideschapen laat grazen.

Het Drouwenerzand was niet alleen zand, maar vooral heideterrein en bosgebied. Het tweede heideveld waar wij overheen liepen was schitterend mooi. Hier werden we ingehaald door de parkoersuitzetters van de volgende FLAL-tocht vanuit het Noordhollandse Hippolytushoef. We werden warm gemaakt voor deze tocht. Tegen beter weten in. Want wij zijn fanatieke WS78 lopers. En in februari vallen de WS78 tochten gelijk met die van de FLAL. En WS78 staat bij ons op de eerste plaats.
Nabij een paars paaltje van een rondwandeling van het Drentse Landschap en een informatiebord over het Drouwenerzand werd dit gebied verlaten en bereikten we Gasselte. Vlak voor de bebouwde kom kwamen we trouwens nog langs een alleraardigst mooi vennetje. In Gasselte kwamen we langs het standbeeld van Wemeltje Kruit.

Wemelie Kruut heette eigenlijk Wemeltje Kruit; een eenvoudig mensje uit een woonwagen aan de rand van Gasselte. Maar met haar lange zwarte rokken, schort, klompen en bestelfiets een markante verschijning in de streek. Wemelie was koopvrouw en met een zware koffer voorop, reed ze op de bestelfiets de dorpen op de Hondsrug af. Van Zuidlaren en Eext in het noorden tot Borger en Odoorn in het zuiden verkocht ze haar negotie. Van garen en band tot sokophouders. Op 76 jarige leeftijd overleed ze in 1963. Maar in Gasselte leeft ze voort. In het dorp staat een prachtig beeld van haar, mét fiets. Ook is er een boekje van haar verschenen; ‘achter het verhaal aan’. En de plaatselijke bakker verkoopt Gasselter Wemeltjes, een soort janhagel.

De Moere wandeltocht met de FLAL vanuit Grolloo op zaterdag 26 januari 2008.in het Lange Veen

Buiten Gasselte liepen we over de Sodemorseweg naar het Dobbendal.

De Amerikaanse eiken langs Sodemorseweg zijn zeer karakteristiek voor het terrein. Je vindt hier fundamenten van Kamp Dobbendal. Dit Duitse nationaal-socialistische opvoedingskamp was hier gevestigd van mei 1941 tot juni 1944. Er waren ongeveer 650 jongens van de Nederlandsche Arbeidsdienst gelegerd. Zij moesten dagelijks op de hei werken. In 1945 is dit kamp afgebroken.

Daarop werd de tweede grote rust bereikt in bar petit restaurant De Kremmer op camping annex bungalowcentrum De Kremmer. Het was er niet al te warm. De meeste warmte kwam hier van de open haard die lekker brandde. Op elke tafel lag informatiemateriaal van het camping annex bungalowcentrum
Na deze rust liepen we op korte afstand langs het meertje 't Nije Hemelriek, een vennetje. Vervolgens bereikten we een grote Zandwinningplas in het Gasselterveld.

In het Staatsbos bij Gasselte ligt al 60 jaar, natuurlijk, in een kraag van naaldbomen een grote blauwe waterplas waar zand uit wordt gewonnen. Mooi, grof, wit zand voor de bouw, en geelzand voor onder de tegels.
Grof zand, voor de bouw, is schaars in Drenthe. Er zijn maar twee plekken waar dit zand in behoorlijke hoeveelheden aan de oppervlakte komt, en de zandwinning in het Gasselterveld is daarvan de grootste, met de beste kwaliteit. Het schone, witte zand is wijd en zijd bekend, en er worden door allerlei bedrijven diverse producten van gemaakt: van straatstenen tot prefab huizen, en van golfbanen tot sportvelden.
Voor de toekomst van het bestaande zandmeer en voor het nieuwe gebied zijn mooie plannen gemaakt, veilig, en met veel ruimte voor mens en natuur. Omdat het niet alleen gaat om het directe nut van het zand, maar ook om hoe we het landschap achterlaten voor toekomstige generaties. Het water en zijn oevers sluiten prachtig aan op de recreatieve voorzieningen in de directe omgeving: bungalowpark de Kremmer, het Nije Hemelriek waar mogelijk (alsnog) het Boomkroonpad naar toe zal verhuizen, het Parkhotel dat een betere toekomst verdient, de bossen zelf met het Pieterpad, en daarachter het beekdal van het Anderse Diep bij Papenvoort. Een samenhangend geheel, met de potentie van een belangrijke toeristische trekpleister.

De Moere wandeltocht met de FLAL vanuit Grolloo op zaterdag 26 januari 2008.in het Grollooërveld

Op een splitsing, waar een witte pijl op een witte berk rechtsaf wees, liepen verschillende wandelaars rechtdoor. Tijdens de tweedaagse van Gieten liepen op dit punt ook wandelaars verkeerd, toen mede vanwege een onduidelijke omschrijving. We melden dit maar even omdat we wisten dat enkele organisatoren van die tweedaagse nu ook meeliepen.
Nabij het Lange Veen mochten de 40 kilometer lopers nog een extra lusje lopers om de 40 kilometer vol te maken. Daarbij kwamen nog langs een fotogeniek vennetje.
We staken het Andersche Diep over en liepen verder langs het Oosterveld van Rolde.

Wat hier in het uitzicht van het Oosterveld van Rolde opvalt zijn de strakke bosranden. Als u de kaart erbij pakt, ontdekt u dat deze randen vanuit het zuiden allemaal op de kerktoren van Rolde gericht zijn. In dit gebied is de 'torenverkaveling' toegepast. Tot 1848 waren deze gronden gemeenschappelijk bezit van de boermarke (een soort bestuurlijke voorloper van de gemeente). Vanwege vernieuwingen in de landbouw, werd het wettelijk mogelijk gemaakt voor één aandeelhouder in het gemene grondbezit om scheiding van bezit aan te vragen. In Rolde gebeurde de scheiding op aanvraag van medegerechtigden van buiten de dorpskring, 'wat weinig enthousiasme teweeg bracht'. Wellicht daarom is de makkelijkste wijze van verdelen gekozen: vanaf de buitengrenzen gewoon de taart verdelen volgens rechte lijnen richting kerktoren. Het Drentsch Landbouw Genootschap sprak later officieel zijn afkeuring uit over deze onhandige vorm met 'kylende percelen'. Thans is deze landverdeling hier -als enige in Drenthe- nog goed herkenbaar.

In buurtschap Papenvoort staken we opnieuw het Andersche Diep over.

Papenvoort is een gehucht, ontstaan langs de weg Rolde-Borger. Uit de Provinciale Drentsche en Asser Courant komt het volgende bericht. "Papenvoort is een gehuchtje dat bestaat uit een paar boerenspullen en een stil caféetje. Verder is het plaatsje niets; het enige interessante is hoe het eigenlijk aan zijn merkwaardige naam is gekomen. Om daar achter te komen moeten wij terug gaan naar de zestiende eeuw. In één van de barre winters aan het einde van deze eeuw trok barrevoets een priester door het Drentse land. Hij schijnt onderweg geweest te zijn naar het Mariaklooster in het "eensaem oord in de marke van Witten onder Roldes Parochie" met een belangrijke opdracht. Voort trok hij door de verlaten velden totdat hij plotseling bij een stroompje stond dat onstuimig bruisend buiten zijn oevers was getreden. Een brug was er niet en er bleef de eenzame reiziger geen andere weg over dan het riviertje, waarop de ijsschotsen met vervaarlijke snelheid voortdreven te doorwaden. Hij slaagde daarin maar toen hij de overkant van het watertje had bereikt werd hij door de koude bevangen, zodat hij onmogelijk verder kon. In deze barre eenzaamheid sloeg zijn stervensuur. Mensen die de volgende dag eveneens deze weg volgden vonden aan de oever van het stroompje het bevroren lijk van de arme Kloosterling. Naar dit ongelukkig voorval aan de jonge Paap overkomen noemde men de plaats van het gebeurde, ter plaatse van het doorwaadbare stroompje: Papenvoort."

Door een bosgebied met langs de zandweg talrijke opgestapelde in stukken gezaagde boomstammen werd een verkeersweg in het Grollooerveld bereikt. Deze asfaltweg volgden we naar Grolloo.
Aan de rand van de bebouwde kom van Grolloo kwamen we nog langs een boerderijwinkel. Na een kleine 8 uur onderweg te zijn geweest werd na 40,6 kilometer de finish bereikt. Er waren 481 deelnemers. Het was de hele dag droog gebleven. Nadat we de finish hadden verlaten, liepen we naar de bushalte voor de thuisreis. Even voordat de bus naar Assen arriveerde, zagen we nog de pijlophalers, een Fries echtpaar uit Drachten.
Nadat we thuis waren gearriveerd keken we, voordat we naar bed gingen, nog even op www.bpol.nl om te kijken of de foto’s al online stonden, net zoals we dat twee weken geleden ook hadden gedaan. Maar helaas, de foto’s stonden er nog niet op, wel een dag later.
Sinds enige maanden kijken wij na afloop van een FLAL tocht ook op http://noortjesvoetstappen.web-log.nl/mijn_weblog/. En hier stond zowaar al een verslag met enige foto’s.

Henri Floor

Klik HIER om naar de fotoreportage te gaan.Er zijn 73 foto's geplaatst.

16-01-08

Met de FLAL vanuit de groene parel van Opsterland.

Met de FLAL vanuit de groene parel van Opsterland op zaterdag 12 januari 2008

Met de FLAL vanuit de groene parel van Opsterland.

Namens de KNBLO Wandelsportorganisatie Nederland (KNBLO-NL) heetten de wandelvereniging FLAL, De Trochsetters en Borneroord ons welkom op zaterdag 12 januari 2008 op de eerste van de 14 jubileumwandeltochten die dit jaar georganiseerd worden ter ere van het 100-jarig bestaan van de KNBLO-NL. De startplaats was Beetsterzwaag in de gemeente Opsterland. De bekendste plaats in de buurt van Beetsterzwaag is het iets noordelijke gelegen Drachten. Beetsterzwaag valt onder de gemeente Opsterland.

De gemeente Opsterland telt 16 dorpen, te weten: Gorredijk, Ureterp, Beetsterzwaag, Bakkeveen, Lippenhuizen, Wijnjewoude, Nij Beets, Tijnje, Siegerswoude, Frieschepalen, Langezwaag, Terwispel, Hemrik, Luxwoude, Olterterp en Jonkersland en verder 14 buurtschappen te weten: Allardsoog, Grootwijngaarden, Haneburen, Heidehuizen, Hemrikerverlaat, Klein Groningen, Kortezwaag, Nieuwe Vaart, Selmien, Sparjebird, Uilesprong, Ureterp aan de Vaart, Vosseburen, Wijnjeterpverlaat

Toen wij de startlocatie betraden en rondkeken hoe de inschrijfprocedure zou zijn kwam er een bestuurslid van de FLAL naar ons toegelopen. Ze zei tegen ons dat we door de verkeerde deur naar binnen waren gekomen. Nadat we ons inschrijfformulier hadden ingevuld zochten we achter de lange rij tafels waar wij ons verder konden inschrijven. Boven de tafels hingen de desbetreffende aanduidingen en na de eerste 4 tafels waar de afkorting IZA bij stond dachten we even dat we bij een verkeerde tocht waren. Want de afkorting IZA zei ons niks. Later hoorden we van een medewandelaar, dat het om een ziektekostenverzekering ging. De IZA had wandelaars, die bij hen waren aangesloten, gratis startbewijzen gegeven. Maar de wandelaar van wie we dit hoorden vulde aan, dat hij zijn aangevraagde startbewijs niet had ontvangen.
Het was inmiddels 7.57 uur. Nog voordat we de juiste inschrijftafel hadden gevonden zei een medewerker dat je pas vanaf 8.00 uur kon inschrijven. Meteen daarna zei een bestuurslid van de FLAL, kom maar, dan schrijven we je wel in, want wat zijn nou 3 minuten.
We kregen een grote 8-hoekige startkaart waarop we privé gegevens en het startnummer konden vermelden. Ondergetekende had startnummer 401. Er waren tien vakjes op de startkaart waar we een controleknip in konden krijgen. We kregen er tijdens de wandeling echter maar 2. Deze hadden de vorm van een tulp en een hartje.

Twee leden van de werkgroep historische rondleiding Beetsterzwaag waren in klederdracht aanwezig om Beetsterzwaag te promoten. We kregen een mooie zwart-wit foto met op de achterkant internetadressen waarop uitgebreide informatie over Beetsterzwaag te vinden was.
Even na half negen werd het zo druk dat we naar buiten gingen. Hier stonden ook al talrijke wandelaars, die de warmte van binnen en de drukte ook niet meer prettig vonden. Tegen 9 uur kwamen de parkoersuitdelers van de 25 en 35 km naar buiten. Toen de man, die het 35 km parkoers uitdeelde werd bestormd, zei hij, denk er wel om dat ik 68 jaar ben. Hiermee hoopte hij dat de wandelaars wat voorzichtiger met hem zouden doen
De start van deze wandeling was vanuit ’t Trefpunt. Al na 20 meter sloegen we een bospad in. Door de Boslaan liepen we naar de Hoofdstraat. Het was zwaar bewolkt en daardoor was er nog te weinig licht om mooie foto’s te kunnen maken.
Door het park van de Tropische Kas werd Beetsterzwaag verlaten.

Jonkheer Jan Anne Lycklama à Nijeholt werd in 1835 eigenaar van het huis dan nu bekendstaat als het Lycklamahûs. Zowel achter als voor het huis werd een tuin aangelegd. Omdat de tuin aan de voorzijde vanuit het huis gezien aan de overkant van de hoofdstraat was gelegen, werd deze overtuin genoemd. In deze overtuin werd in 1869 de nu nog aanwezige lessenaarskas (druivenkas) en een bloemenkas gebouwd. Deze bloemenkas is enige malen vernieuwd en verbouwd tot oranjerie om in de winter vorstgevoelige planten te kunnen bewaren.In de twintiger jaren werd deze oranjerie vervangen door de kas die nu bekend staat als de Tropische Kas te Beetsterzwaag. Deze kas is ruim 80 jaar oud en bezit ook enkele planten van bijna dezelfde leeftijd. Daarnaast omvat deze kas een gevarieerde collectie tropische planten.Verder is er een uitgebreide verzameling kuipplanten, waaronder een aantal fraaie citrusbomen van ruim 70 jaar oud. Deze planten overwinteren nu in een oranjerie die in 1984 is gebouwd. In 2004 is een vierde kas aan het complex toegevoegd, waarin bezoekers ontvangen kunnen worden.

Verder dwaalden we door het Roekebosch. Daarna volgde een lus door bosgebied Bovenveld.Zo kwamen we na een uurtje lopen bij Olterterp. Hier was een parkoerswijziging. Het leek er niet op dat de officiële route versperd was. Maar om de bekendste plek van Olterterp rechts te laten liggen kon natuurlijk ook niet. Want er stond hier een alleraardigst kerkje uit de 15e eeuw. Het was de Sint Hippolytuskerk. Boven de ingang van de kerk hing een kleurrijk wapen. In de kerk, die opengesteld was, hingen talrijke muurversieringen. Heel opvallend was de zandloper, die op de preekstoel stond en voor alle kerkgangers duidelijk zichtbaar was tijdens een kerkdienst. De voorganger werd er dan aan herinnerd dat zijn preek niet te lang mocht duren. Ook een deel van de vloer was van kunstwerken voorzien. Buiten de kerk stonden oude grafstenen.

Middenin de bossen van Olterterp en toch vlakbij verschillende horecagelegenheden staat de Sint Hippolytuskerk van Olterterp. Aan zijn romantische ligging en fraaie interieur dankt de kerk ongetwijfeld zijn faam als ‘trouwkerk’ van Fryslân.
Elke zomer is er een expositie van beeldende kunst. Een groep vrijgemaakt gereformeerden die zich heeft losgemaakt van het landelijke kerkgenootschap houdt ’s zondags twee keer een dienst in de kerk. De gotische kerk heeft naast de toren en koorafsluiting trapgevels. De kansel met zandloper uit 1780 toont op de vijf kuippanelen afbeeldingen van de vier Evangelisten en Mozes met de Tien Geboden. Mozes draagt de wetstafels, Mattheus is er met de engel, Markus met een leeuw, Lukas met een os en Johannes met een adelaar.De familie van Boelens, sinds de 18e eeuw bewoners van het nabijgelegen Slot Boelens (tegenwoordig Huize Olterterp, hoofdkantoor van It Fryske Gea), schonk in 1744 500 gulden voor de bouw van de toren, waaraan een gedenksteen boven de ingang herinnert. Hun grote grafstenen en die van de aangetrouwde Lycklama à Nijeholts en de wapenborden zijn in de kerk opvallend aanwezig. Het Van Boelenswapen herkent u aan de eikeltjes en de vlasbloem, een herinnering aan het vlas dat hier verbouwd werd. Het kerkhof is omzoomd door oude beuken.
In 1520 woont er al een boer Boele in Olterterp. Langzaam maar zeker breiden zijn nazaten hun bezittingen uit en worden ze steeds deftiger door goede huwelijken te sluiten, erfenissen te vergaren en verstandige aankopen te doen. Zijn nazaat Mr. Ambrosius Ayso van Boelens heeft rond 1795 bijna heel Olterterp in bezit. Ambrosius brengt het tot bestuurder: president van de rechtbank in Heerenveen, Tweede Kamerlid en Grietman van Opsterland. Hij laat op de plek, waar ooit de voorganger van de Hyppolituskerk stond, een privé-begraafplaats voor zijn familie aanleggen, toen het begraven in de kerk verboden werd.

Even verderop werd Restaurant Het Witte Huis aan de Van Harinxmaweg bereikt. Hier was de rust voor alleen de 25 km lopers. Toen wij hier kwamen werd dat duidelijk gemaakt door informatie die op de asfaltweg met krijt was neer geschreven. Van achterop komers hoorden we, dat toen zij daar kwamen, samen met de 25 km lopers, niets meer van die informatie zagen en met de anderen wandelaars Het Witte Huis inliepen.
In de routebeschrijving van de 35 km stond weliswaar ook niet vermeld dat hier een rust was, maar de meeste wandelaars kijken daar niet op en als 25 en 35 km lopers door elkaar lopen dan gaat iedereen elkaar achterna.

Bovendien was de parkoersbeschrijving in combinatie met de bepijling zeer slecht te volgen. Hoewel de routebeschrijving genummerd was, waren de pijlen niet genummerd. En als je de routebeschrijving alleen bij problemen hanteert, dan weet je niet waar je in de routebeschrijving zit.
We passeerden een bordje dat aangaf dat we nu over landgoed Olterterp Lauswolt liepen. In de bossen waren de parkoersen af en toe flink modderig. Daardoor werd de afstand, die we liepen, ook wat langer omdat we om die talrijke plassen heen moesten lopen. Eenmaal overkwam het ons dat de naastliggende sloot langs een bospad droger was dan het bospad.Aan de rand van de bossen zagen we verschillende keren Saksische boerderijen, zoals in buurtschap Heidehuizen.Op een splitsing liep een wandelaar uit het Veluwse Garderen een ander pad op. Hij keek nog achterom ten teken dat hij opzettelijk verkeerd liep. Later bleek dat hij naar het bosmeer het Witte Meer liep om daar een paar fraaie foto’s te maken.
Verder kwamen we langs een plek, dat bekend staat als het Zwarte Meer in het Hemrikkerveld. Wij hebben de plek niet precies kunnen vaststellen omdat we in dit gebied niet bekend zijn en omdat er in het Zwarte Meer geen water zit.Bij Hemrikkerhout staken we het Oud- of Koningsdiep over via het Hemrikkerpad
Langs de Hemrikkerscharren, een weilandengebied, liepen we verder naar boerderij Wildzangh.
Op 16,9 kilometer was de eerste grote rust in Hemrik. De afgelegde afstand hoorden we pas op de rust. Want op de routebeschrijving stonden helemaal geen afstanden vermeld. Alleen bovenaan het eerste blad stond dat het om het 35 km parkoers ging. Splitsingen waren trouwens erg onduidelijk aangegeven

Aan de rand van Hemrik kwamen we langs ’t Koetshuis. We vroegen ons af of Hemrik tot Beetsterzwaag wordt gerekend, want op 27 januari 2007 waren er formatiebesprekingen in ’t Koetshuis te Beetsterzwaag.
Buiten Hemrik kwamen we langs een oude machinefabriek. Er stond een oude machine met groot draaiwiel buiten die natuurlijk op de gevoelige plaat werd vastgelegd.
Bij Hemrikkerverlaat staken we de Opsterlandse Campagnonvaart over.

De Opsterlandse Compagnonsvaart is een kanaal tussen de Nieuwe Vaart bij Gorredijk en de Drentse Hoofdvaart bij Smilde en maakt deel uit van de Turfroute. De lengte van het kanaal is 34 kilometer en loopt langs de dorpen Appelscha, Oosterwolde, Donkerbroek, Wijnjeterpverlaat, Hemrikerverlaat, Lippenhuizen, Gorredijk en Terwispel.

Op het dak van een boerderij zat een heel mooie windvaan. Het stelde een jager voor. Een doodgeschoten haas hing aan een stok over zijn schouder. Ook een jachtgeweer en een jachthond waren duidelijk zichtbaar. Aan de vlaggenstok van een naastliggende boerderij wapperde een smalle en langwerpige Friese Vlag. Dit soort vlaggen zagen we bij talrijke boerderijen wapperen.Door de Wijken buurt, een gebied met weilanden en vaarten ten oosten van Jubbega, volgden wij enige wijken. Eerst was dat wijk 10. Later volgden we ook de wijken 5 en 4. Daarna liepen we door een bosgebied nabij Hoornsterzwaag.

Na een houten bruggetje liepen de meeste wandelaars bij punt 63 linksaf. De routebeschrijving gaf rechtdoor aan terwijl 2 pijlen met FLAL-opdruk naar links wezen. Zoals eerder al aangegeven kijken de meeste wandelaars alleen naar de pijlen. Toen we op 2 kort daarop volgende splitsingen geen pijlen zagen besloten we de routebeschrijving te raadplegen en stelden daarop vast waar we verkeerd waren gelopen. We liepen terug en volgden nu het pad na de brug rechtdoor. Bij een eerdere wijziging was aangegeven dat het om een parkoerswijziging ging, en dat stond nu niet vermeld. We liepen hierdoor nog door een fraai natuurgebiedje. Hierin lag nog een klein meertje dat iets overgelopen was op het pad.
In het centrum van Jubbega kwamen we langs het standbeeld van Paulus Jakje

Paulus Jakje (22 juli 1878 - 21 maart 1944)
'Paulus Jakje' werd op 22 juli 1878 te Jubbega geboren als zoon van Tjalke Blauw en Grietje Jonker. Paulus was eerst getrouwd met Willemke Jonker die al op 22-jarige leeftijd overleed. Hun zoontje Tjalke werd slechts twee jaar oud. Berendina Drent was zijn tweede vrouw; dit huwelijk werd in 1928 ontbonden. Daarna kwam Ietsje Blaauwbroek bij hem wonen. Zij had al een zoon uit haar huwelijk met Lubertus Blaauw. Samen kregen ze drie kinderen, die echter niet op naam van Paulus kwamen, omdat Ietsje niet gescheiden was.
Paulus was wel eens voor korte tijd arbeider, maar probeerde over het algemeen de kost te verdienen met harmonikaspelen. Hij kende zijn klanten wel en wist zijn repertoire daarop af te stemmen. Zo wisselden geestelijke liederen en straatdeuntjes elkaar af.
Op 15 november 1937 verhuisden ze naar Nieuwehorne en kwamen daar te wonen bij de oude ijsbaan. Hij overleed op 21 maart 1944 op 65-jarige leeftijd. Ietsje overleed in 1979.

We vroegen ons af of Paulus Jakje familie was van Kortjakje. Want wie kent niet onderstaand kinderlied van Kortjakje:

Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet
's Zondags gaat zij naar de kerk
Met een boek vol zilverwerk
Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet

Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet
Midden in de week wil zij niet wassen
's Zondags strikt ze herendassen
Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet

Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet
's Zondags als haar liefste komt
Is Kortjakje goed gezond
Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet

Hier in Jubbega was de tweede grote rust op 25 kilometer in café De Alde Sluis. Degene, die belast was met de controleknip was hier niet als zodanig herkenbaar. Normaal op FLAL-tochten doet de Rodekruismedewerker dat en zo ook hier. Maar wandelaars die nooit FLAL tochten hebben gelopen, en dat waren er deze dag heel wat, weten dat natuurlijk niet. We troffen hier nog een echtpaar die helemaal uit Dordrecht kwamen.
Buiten Jubbega kwamen we langs een fabriekje, waar skicabines werden gemaakt. We konden ons niet voorstellen, dat dit lonend kon zijn, omdat er lange transportkosten zijn. Want Nederland telt niet veel skibanen. Maar buiten stond een skicabine opgesteld. Over een fietspad langs de verkeersweg Leane liepen we naar buurtschap Vosseburen. Hier staken we de Opsterlandse Compagnonsvaart over.

Langs de Lippenhuizerverlaat kregen we uitzicht op de watertoren van Lippenhuizen.

De watertoren in Lippenhuizen werd gebouwd in 1932 door de I.W.G.L. en de Bredasche Beton Mij. De watertoren heeft een hoogte van 44,25 meter en heeft twee waterreservoirs van elk 300 m3. De inhoud is dezelfde als de inhoud van de watertoren van Harlingen. De toren heeft een tentdak van koper (door corrosie lichtgroen uitgeslagen) met acht zijden, gelijk aan de watertoren van Harlingen en de watertoren van Bolsward.

We volgden hier ook nog een traject van de Veen en Wouden ANWB auto route. Op de afbeelding van de routeborden viel de afbeelding van een klokkenstoel heel duidelijk op.
Over een lang betonfietspad moesten we op een viersprong linksaf. Bij de eerste twee viersprongen stonden helemaal geen pijlen. Dan ga je je toch al zorgen maken of je nog wel goed liep. Maar daarna stonden twee ondersteuningspijlen. Op de derde viersprong waren ook geen pijlen te bekennen. Pas bij de vierde viersprong konden we opgelucht adem halen. En dan te bedenken dat wandelen zo rustgevend moet zijn.
Wel moeten we aantekenen dat in de parkoersbeschrijving stond vermeld linksaf, Hemrikerpad. En in voorgaande situatie stond de straatnaam alleen vermeld als er ook daadwerkelijk een straatnaambordje zichtbaar was.
We passeerden tweemaal een fietsknooppunt waar informatie over de Lippenhuisterheide en Hemrik vermeld stond. We volgden ook nog een traject van het Opsterlân paad, een ANWB fietsroute. Een bordje "Opengesteld" was in een boom vergroeid.

Na een brug over het Koningsdiep moesten we een smal pad langs dit riviertje volgen. "Als we maar niet over het smalle pad langs het Koningsdiep lopen" hoorde we de gastvrouw van ons overnachtingadres bij het ontbijt zeggen. Want we waren de vorige dag al in het naburige Gorredijk neergestreken op een adresje van de Stichting Vrienden op de Fiets. Groot was onze verbazing toen we hoorden dat de gastheer en gastvrouw verwoedde FLAL-lers waren. We hadden nog niet eerder overnacht op een adres van de Stichting Vrienden op de Fiets waarbij de gastheer en gastvrouw verwoedde wandelaars waren.
Maar terugkomende op het smalle pad langs het Koningsdiep, er was op dit pad een plek waar een deel van onder water stond. En daar was nu een pad omheen gemaakt. Maar dat pad had nu ook onder water kunnen staan en er was geen ruimte voor nog een extra pad. Het viel allemaal wel mee. Het stond wel onder water, maar je kon er nog goed overheen komen.
Dit pad langs het Koningsdiep was een heel mooi, haast schilderachtig pad en we maakten hier verscheidene foto’s. Daarop werd een groot golfterrein bereikt met de naam Lauswold en door het Wallebos liepen we weer terug naar finish. Nadat we drie km voor het einde ons tempo iets hadden opgeschroefd om nog een uurbus naar Heerenveen te kunnen halen, zakte het tempo een km voor het einde weer in. Want we constateerden dat het niet meer haalbaar was. Na 7 uur en 20 minuten werd de finish bereikt.
Bij de afmelding vernamen we dat we geen medaille kregen, maar wel een strip, die op de 3,50 euro kostende medaille met lang lint bevestigd kon worden. We kregen een wandelboekje waar alleen de lustrumtochten in konden worden afgetekend. Ook de lustrumtocht van de RWV kon hierin worden afgetekend. Voor die tocht van de RWV kan alleen bij voorinschrijving worden deelgenomen en de voorinschrijving is al gesloten. Bij deze tocht wordt, over 3 dagen verdeeld, een tocht van 100 km en een tocht van 80 km georganiseerd. Wij zagen deze dag twee wandelvrienden uit Noord-Holland, waarvan één van hen deze RWV tocht en alle overige lustrumtochten van de KNBLO-NL wilde lopen.
Bij het afmelden kregen we ook nog het dagprogramma-informatieboekje. We vonden de uitreiking van dit programma boekje wel aan de late kant, want bijna alle activiteiten waren al geweest. En omdat de sluiting om 17 uur was, was men ook al druk bezig met het opruimen van spullen.

Volgens de laatste informatie waren er ongeveer 1600 deelnemers. Er werden 5 afstanden georganiseerd. Naast de 25 en 35 km waren dat de afstanden van 5, 10 en 15 km. Een muziekgroep bij de finish speelde een voor ons heel bekend lied, namelijk Edelweis uit de film The Sound of Music.
We hadden nu drie kwartier de tijd voordat onze eerstvolgende bus ons huiswaarts kon vervoeren. We zagen verschillende wandelaars erwtensoep eten. Toen wij dat rond kwart voor vijf ook besloten te doen, bleek de caissière zoek te zijn. Want je kon de erwtensoep zelf opscheppen. We hadden er echter geen moeite mee om de 1,75 euro kostende erwtensoep dan maar gratis op te eten. De erwtensoep smaakte prima.
Rond 17.00 begaven we ons, in gezelschap van een wandelaarster uit Steenwijk, ons naar de bushalte. Tot Heerenveen reisden we samen. Het gesprek kwam onder andere op Euraudax uit. Omdat zij de afgelopen jaren wel eens had meegelopen op een Euraudax-tocht, had zij een brief ontvangen, waarin werd uitgelegd waarom Euraudax voor dit jaar al haar tochten had afgelast. We hadden trouwens de twee organisatoren van de 100 km Euraudaxtocht vanuit Haarlem op deze wandeltocht gezien. Ze hadden nu, noodgedwongen, meer tijd om andere tochten te lopen.
Verschillende wandelaars vroegen of Coos er ook bij was. Dit was niet het geval. Als geboren Hagenees had zij de voorkeur gegeven om bij RS80 de tocht vanuit Scheveningen te lopen. Toen wij ’s-avonds voor het slapen nog even op www.bpol.nl keken, konden we nog van de wandeltocht nagenieten. De webmaster van deze site is de "hof-fotograaf" van FLAL-tochten en hij had zijn foto’s al online staan.
De wit/rode markeringen, die we onderweg zagen, waren van het Zevenwoudenpad. Deze L.A.W. loopt van Lauwersoog naar Steenwijk en is in totaal 147 km lang.

Henri Floor

Klik HIER om naar de fotoreportage te gaan.Er zijn 66 foto's geplaatst.

Met de FLAL vanuit de groene parel van Opsterland.

Met de FLAL vanuit de groene parel van Opsterland op zaterdag 12 januari 2008

Met de FLAL vanuit de groene parel van Opsterland.

De gemeente Opsterland telt 16 dorpen, te weten: Gorredijk, Ureterp, Beetsterzwaag, Bakkeveen, Lippenhuizen, Wijnjewoude, Nij Beets, Tijnje, Siegerswoude, Frieschepalen, Langezwaag, Terwispel, Hemrik, Luxwoude, Olterterp en Jonkersland en verder 14 buurtschappen te weten: Allardsoog, Grootwijngaarden, Haneburen, Heidehuizen, Hemrikerverlaat, Klein Groningen, Kortezwaag, Nieuwe Vaart, Selmien, Sparjebird, Uilesprong, Ureterp aan de Vaart, Vosseburen, Wijnjeterpverlaat

Jonkheer Jan Anne Lycklama à Nijeholt werd in 1835 eigenaar van het huis dan nu bekendstaat als het Lycklamahûs. Zowel achter als voor het huis werd een tuin aangelegd. Omdat de tuin aan de voorzijde vanuit het huis gezien aan de overkant van de hoofdstraat was gelegen, werd deze overtuin genoemd. In deze overtuin werd in 1869 de nu nog aanwezige lessenaarskas (druivenkas) en een bloemenkas gebouwd. Deze bloemenkas is enige malen vernieuwd en verbouwd tot oranjerie om in de winter vorstgevoelige planten te kunnen bewaren.In de twintiger jaren werd deze oranjerie vervangen door de kas die nu bekend staat als de Tropische Kas te Beetsterzwaag. Deze kas is ruim 80 jaar oud en bezit ook enkele planten van bijna dezelfde leeftijd. Daarnaast omvat deze kas een gevarieerde collectie tropische planten.Verder is er een uitgebreide verzameling kuipplanten, waaronder een aantal fraaie citrusbomen van ruim 70 jaar oud. Deze planten overwinteren nu in een oranjerie die in 1984 is gebouwd. In 2004 is een vierde kas aan het complex toegevoegd, waarin bezoekers ontvangen kunnen worden.

Middenin de bossen van Olterterp en toch vlakbij verschillende horecagelegenheden staat de Sint Hippolytuskerk van Olterterp. Aan zijn romantische ligging en fraaie interieur dankt de kerk ongetwijfeld zijn faam als ‘trouwkerk’ van Fryslân.
Elke zomer is er een expositie van beeldende kunst. Een groep vrijgemaakt gereformeerden die zich heeft losgemaakt van het landelijke kerkgenootschap houdt ’s zondags twee keer een dienst in de kerk. De gotische kerk heeft naast de toren en koorafsluiting trapgevels. De kansel met zandloper uit 1780 toont op de vijf kuippanelen afbeeldingen van de vier Evangelisten en Mozes met de Tien Geboden. Mozes draagt de wetstafels, Mattheus is er met de engel, Markus met een leeuw, Lukas met een os en Johannes met een adelaar.De familie van Boelens, sinds de 18e eeuw bewoners van het nabijgelegen Slot Boelens (tegenwoordig Huize Olterterp, hoofdkantoor van It Fryske Gea), schonk in 1744 500 gulden voor de bouw van de toren, waaraan een gedenksteen boven de ingang herinnert. Hun grote grafstenen en die van de aangetrouwde Lycklama à Nijeholts en de wapenborden zijn in de kerk opvallend aanwezig. Het Van Boelenswapen herkent u aan de eikeltjes en de vlasbloem, een herinnering aan het vlas dat hier verbouwd werd. Het kerkhof is omzoomd door oude beuken.
In 1520 woont er al een boer Boele in Olterterp. Langzaam maar zeker breiden zijn nazaten hun bezittingen uit en worden ze steeds deftiger door goede huwelijken te sluiten, erfenissen te vergaren en verstandige aankopen te doen. Zijn nazaat Mr. Ambrosius Ayso van Boelens heeft rond 1795 bijna heel Olterterp in bezit. Ambrosius brengt het tot bestuurder: president van de rechtbank in Heerenveen, Tweede Kamerlid en Grietman van Opsterland. Hij laat op de plek, waar ooit de voorganger van de Hyppolituskerk stond, een privé-begraafplaats voor zijn familie aanleggen, toen het begraven in de kerk verboden werd.

De Opsterlandse Compagnonsvaart is een kanaal tussen de Nieuwe Vaart bij Gorredijk en de Drentse Hoofdvaart bij Smilde en maakt deel uit van de Turfroute. De lengte van het kanaal is 34 kilometer en loopt langs de dorpen Appelscha, Oosterwolde, Donkerbroek, Wijnjeterpverlaat, Hemrikerverlaat, Lippenhuizen, Gorredijk en Terwispel.

Paulus Jakje (22 juli 1878 - 21 maart 1944)
'Paulus Jakje' werd op 22 juli 1878 te Jubbega geboren als zoon van Tjalke Blauw en Grietje Jonker. Paulus was eerst getrouwd met Willemke Jonker die al op 22-jarige leeftijd overleed. Hun zoontje Tjalke werd slechts twee jaar oud. Berendina Drent was zijn tweede vrouw; dit huwelijk werd in 1928 ontbonden. Daarna kwam Ietsje Blaauwbroek bij hem wonen. Zij had al een zoon uit haar huwelijk met Lubertus Blaauw. Samen kregen ze drie kinderen, die echter niet op naam van Paulus kwamen, omdat Ietsje niet gescheiden was.
Paulus was wel eens voor korte tijd arbeider, maar probeerde over het algemeen de kost te verdienen met harmonikaspelen. Hij kende zijn klanten wel en wist zijn repertoire daarop af te stemmen. Zo wisselden geestelijke liederen en straatdeuntjes elkaar af.
Op 15 november 1937 verhuisden ze naar Nieuwehorne en kwamen daar te wonen bij de oude ijsbaan. Hij overleed op 21 maart 1944 op 65-jarige leeftijd. Ietsje overleed in 1979.

We vroegen ons af of Paulus Jakje familie was van Kortjakje. Want wie kent niet onderstaand kinderlied van Kortjakje:

Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet
's Zondags gaat zij naar de kerk
Met een boek vol zilverwerk
Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet

Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet
Midden in de week wil zij niet wassen
's Zondags strikt ze herendassen
Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet

Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet
's Zondags als haar liefste komt
Is Kortjakje goed gezond
Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar 's zondags niet

Langs de Lippenhuizerverlaat kregen we uitzicht op de watertoren van Lippenhuizen.

De watertoren in Lippenhuizen werd gebouwd in 1932 door de I.W.G.L. en de Bredasche Beton Mij. De watertoren heeft een hoogte van 44,25 meter en heeft twee waterreservoirs van elk 300 m3. De inhoud is dezelfde als de inhoud van de watertoren van Harlingen. De toren heeft een tentdak van koper (door corrosie lichtgroen uitgeslagen) met acht zijden, gelijk aan de watertoren van Harlingen en de watertoren van Bolsward.

Henri Floor

Klik HIER om naar de fotoreportage te gaan.Er zijn 66 foto's geplaatst.

Alle berichten

BeneluxWandelen.eu

Verslagen van wandeltochten in Vlaanderen, Wallonie, Nederland en Luxemburg.

bloggende wandelvriend

Belangrijk bericht

copyright

Archieven

Recente commentaren

Populaire tags

01-04-10

Bos-en Veen tocht met de FLAL vanuit Gorredijk op zaterdag 27 maart 2010

25-03-10

Gratis taalcursus Dreints (Drentsch) bij de FLAL

11-03-09

De Baak wandeltocht vanuit Lutjegast met de FLAL op zaterdag 7 maart 2009

22-02-09

Tussen Skrins en Skrok wandeltocht vanuit Winsum (Fr.) met de FLAL

06-01-09

Egboetswater wandeltocht vanuit Midwoud met de FLAL

18-06-08

FLAL – Noordwolde, Bliede dat jim oons dörp bezuken

11-03-08

De FLAL Robbengat wandeltocht vanuit Lauwersoog

30-01-08

De Moere wandeltocht met de FLAL vanuit Grolloo

16-01-08

Met de FLAL vanuit de groene parel van Opsterland.

Met de FLAL vanuit de groene parel van Opsterland.